Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/24268 K.2013/15141

......

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum ve davalı ...'ün avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, "sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez." Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, 1.1.1991 tarihinden, Aralık 1995 tarihine kadar şehir plancısı olarak sürekli çalıştığı halde, Kuruma eksik bildirilen günlerin tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacının, davalılardan AŞ'e ait işyerinde 1.1.1991 ile 31.10.1995 tarihleri arasında sürekli çalıştığı kabul edilmişse de, bu karar, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalıdır.

Dosya kapsamına göre, davacının, 1.1.1991 tarihi ile, 15.3.1995 tarihleri arasındaki çalışmaları .....ait ......sicil numaralı mimarlık bürosu işyerinden kısmi olarak, 15.3.1995 ile 31.10.1995 tarihleri arasındaki çalışmaları ise, AŞ'e ait....... sicil numaralı işyerinden tam bildirilmiş, davacı tanıkları ise, şirkette beraber çalıştıklarını beyan etmişlerdir.

./..

-2-

Dönem bordroları, mahkeme tarafından istenmişse de;...... ait işyerinin kapsam dışına çıkması nedeniyle, bordroların imha edildiği bildirilmiş; ......ait işyeri dönem bordrolarının büyük bir kısmında sigortalı ismini boş olup, çalışanların sigorta sicil numaralarının bildirildiği görülmüştür.

Öncelikle, beyanı alınan tanıkların, sigorta hizmet cetvelleri getirilmeli, uyuşmazlık konusu dönemde hangi işyerinden bildirimlerinin yapıldığı araştırılmalı, uyuşmazlık konusu tüm dönem bordro çalışanlarının bilgi ve beyanlarına başvurulmalı, davacının 1.1.1991 ile 15.3.1995 tarihleri arasında hangi işyerinde ve hangi işveren nezdinde çalıştığı kesin olarak belirlenerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Kabule göre de, gerçek ücretin tespitine yönelik, bir talep ve yazılı delil de bulunmamasına rağmen, talebi aşar şekilde asgari ücretin üç katı ücretle çalışıldığının tespitine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalı Kurum ve davalı ...'ün avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.