Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/24485 K.2013/17353

Dava, davalı Kurum tarafından 2009/34 ve 2009/35 numaralı takip dosyalarından gönderilen ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın 2009/34 sayılı takip dosyasına ilişkin davanın görev yönünden reddine, 2009/35 sayılı takip dosyasına ilişkin davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Çekişmeli yargıda kural olarak, “tasarruf ilkesi” geçerlidir ve taraflar dava konusu üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilirler. Bu suretle davaya son verilebilmesinin bir yöntemi davadan ......tir ve anılan kurum 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 307 ila 312. maddelerinde (mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 91 ila 94. maddelerinde) düzenlenmiştir.

Buna göre davanın açıldığı tarihten itibaren hüküm kesinleşinceye kadar kullanılabilen bir hak niteliğindeki ......, davacının istem sonucundan vazgeçmesi olup, kesin hükmün hukuki sonuçlarını doğurmaktadır. Geçerliliği için davalının rızasına veya mahkemenin kabulüne gerek olmayıp, bu konudaki tek taraflı irade beyanının mahkemeye ulaşması yeterlidir.

Mahkemece, yalnızca, ......in gerçekten anılan anlamı içerip içermediğinin ve yasal yönteme uygun yapılıp yapılmadığının araştırılması ve koşullar gerçekleşmişse ...... nedeniyle davanın reddi yönünde hüküm kurulması gerekmektedir. Diğer taraftan, davacı tarafından ...... bildirimi yapıldıktan sonra mahkemece henüz buna dayalı olarak karar verilmemiş olsa da, ......ten dönülemez.

Davacının bu tür durumlarda, hata, hile veya ikrah nedeniyle ......in geçersiz olduğunu aynı davada ileri sürebilme veya ......in feshi için ayrı bir dava açabilme hak ve olanağı bulunmaktadır. ......in kesin hüküm oluşturma etkisi maddi anlamdadır ve ...... nedeniyle reddedilen dava, aynı konuda, aynı taraflar arasında ve aynı dava sebebine dayanılarak yeniden açılamaz.

Ayrıca, ...... ile dava konusu uyuşmazlık esastan sona erdiğinden ve koşula bağlı hüküm verilemeyeceğinden, koşullu ...... geçersiz olduğu gibi, davacının istem sonucunun bir kısmından vazgeçmesi (kısmî ......) durumunda, davanın ...... edilmeyen bölümü yönünden yargılamaya devam edilmesi zorunludur.

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında, inceleme konusu dava değerlendirildiğinde; mahkemece son karar verilmeden önce, vekaletnamesinde ...... yetkisi bulunan davacı vekilinin, mahkemeye sunulan, 12.07.2011 hakim havale tarihli dilekçesinde; 6111 sayılı Yasa uyarınca, yapılandırma talebinde bulunduğu sırada, Kuruma işbu davadan ...... edildiğine dair dilekçeyi 30.05.2011 tarihinde verdiğini, bu nedenle de davadan ...... edildiğinin bildirildiği, anılan vazgeçme bildirimi irdelendikten sonra, elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır. O hâlde, davalı Kurum vekilinin temyiz başvurusu kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.