Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/24829 K.2013/1539

Davacı, 01.05.1987-1989 tarihleri arasında ... Bölge Müdürlüğünde çalıştığını, buradan ayrılıp aynı yıl ... Orman İşletme Müdürlüğünde işe başlayıp, burada da 1992 yılına kadar çalıştığını belirtip, 01.05.1987’den 1992 yılına kadar davalılar nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Bakanlık ile Genel Müdürlük, davacının kurumları nezdinde çalışmasının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

Mahkemece, davacının iddiasının ispatlanamadığı gerekçesi ile, davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşılmış ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor ile dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi:

Dava, 5510 sayılı Yasa geçici m.7 uyarınca uygulama alanı bulan; 506 sayılı Yasa m.79/10 uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır.

506 sayılı Kanun m.2'de hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılmışlardır. Hizmet akdi, iş görme, bağımlılık ve ücret unsurlarından oluşur. Burada söz konusu olan iş, ekonomik bakımdan iş olarak değerlendirilebilen her türlü çalışmayı ifade etmektedir.

Dosya kapsamından 1958 doğumlu ... adına, 04.05.1987 işe giriş tarihli ... Köy Hizmetleri Müdürlüğü (fıstık ıslahı) işyeri ile 18.02.1989 işe giriş tarihli ...

Orman İşletme Müdürlüğü tarafından süreleri içinde verilmiş iki adet işe giriş bildirgesi bulunduğu, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği bu bildirgelere istinaden çalışmaların tespitini istediği, ancak kendisinin doğum tarihinin 1966 yılı olduğu ve bildirgedeki bilgilerden farklı bilgilere sahip olduğu, mahkemece de davacının gerçek bilgileri olan 1966 doğum tarihine göre çalışmasının araştırıldığı ve bu nedenle de kurumlardan olumsuz cevap geldiği, mahkemece bu farklılık nazara alınarak ilk olarak söz konusu 2 adet işe giriş bildirgesinin davacıya ait olup olmadığı yönünden bir araştırma yapılmadığı,

yine bu aidiyetin tespitinden sonra da davacının iddiasına konu çalışmanın varlığının araştırılmadığı, hükmün eksik inceleme ve araştırma neticesi verildiği görülmüştür.

Öte yandan hizmet tespiti davalarında husumetin gerçek işverene yöneltilmesi gereklidir. Zira Anayasa m.123/3'e göre, kamu tüzel kişilikleri ancak kanun yada kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulurlar. Buna göre, bazı genel müdürlüklerin, il özel idarelerinin, köylerin, belediyelerin ve kamu iktisadi teşebbüsler ile bunlara bağlı müesseselerin de tüzel kişilikleri vardır. Ancak olayımızda sözü edilen gerçek işverenler davacı tarafından davalı olarak gösterilen ... ile ... değildir. Somut olayda ise, husumet Orman Bakanlığından ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olan ... Genel Müdürlüğü ile kapatılan ... Köy Hizmetleri Müdürlüğü kendisine devredilen ... İl Özel İdaresine yöneltilmelidir.

Bu yasal gerekliliğe uyulmadan yanlış davalılara karşı dava açılması halinde; mahkemece davanın husumet yönünden reddine karar verilemez. Zira davacının amacı, Devlet tüzel kişiliğini dava etmektir. Davasını yanlış kuruma yöneltmiş olmakla, hasımda değil, temsilcide hata etmiş olmaktadır. Bu durumda, Mahkemece resen temsilcide hataya ilişkin yanlışlığın düzeltilerek davaya Orman Genel Müdürlüğü ile kapatılan ... Köy Hizmetleri Müdürlüğü kendisine devredilen ... İl Özel İdaresine karşı devam edilmesi gereklidir.

Mahkemece yapılacak iş, açıklanan yasal düzenlemeler çerçevesinde; temsilcide hata sonucu kendilerine husumet yöneltilen bu davada; ilgili asıl işverenler Orman Genel Müdürlüğü ile kapatılan ... Köy Hizmetleri Müdürlüğü kendisine devredilen ... İl Özel İdaresine husumet yöneltilmesinin sağlanması; her iki işverene dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edilerek bu davalıların cevaplarının alınması, göstereceği delillerinin toplanması,

Yine yukarıda belirtildiği üzere akabinde dosyada mevcut iki adet işe giriş bildirgesinin davacıya ait olup olmadığı hususunda aidiyet araştırması yapılması, akabinde de çalışma iddiasının araştırılması, davalı SGK’dan, ... Orman İşletme Müdürlüğünden ve İl Özel İdaresinden, ...

İşletme Müdürlüğünün 1987-1989 yıllarına, kapatılan Köy Hizmetleri Müdürlüğünün 1987-1992 yıllarına ait 4 aylık sigorta primleri bildirgeleri, dönem bordroları ve sair kayıtları istenmesi, davacının çalışmaları bu belgeler ve bu belgelere göre re’sen saptanacak bordro tanıklarının beyanlarına göre saptanmaya çalışılması, gerek aidiyet ile hizmet araştırması yaparken, çalışmanın üzerinden zaman geçtiği ve işverenlerden birisinin faaliyetinin sonlanması da nazara alınarak, müzekkerelerin açık ve anlaşılır yazılması,

ekine de ilgili işe giriş bildirgesinin eklenmesinden sonra gelen yazı cevapları uyarınca hüküm kurmaktan ibaret olduğu gözetilerek, bir karar vermek olmalıdır.

Bu nedenlerle usulüne uygun taraf teşkili sağlanmadan ve doğru tespitle yeterli araştırma yapılmadan, yazılı biçimde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.