Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/3627 K.2012/9121

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, uyulan bozma ilamı uyarınca davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı Kurum ile, davalı işveren Şirket tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, davalı işverene ait işyerinde 06.08.2001 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu, 26.03.2002 gelire girme tarihi itibarıyla %31 oranında, yapılan itiraz sonucu alınan Adli Tıp Kurumu Genel Meclis raporuyla ve 26.12.2005 muayene tarihi itibarıyla azalmayla %14 oranında sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirler ile, yapılan ödemelerin rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Davalı Kurumca, 26.03.2002 gelire girme tarihi ile, 22.01.2006 sürekli iş göremezlik oranının azalma tarihleri arası dönemde, %31 sürekli iş göremezlik oranına göre ödenen gelirler, fiili ödeme addedilmek suretiyle bildirilen 17.524,84 TL ile; 22.01.2006 azalma tarihinde geçerli olan %14 sürekli iş göremezlik oranına göre bildirilen 10.869,07 TL’lik peşin değerli gelir tutarları karşılıklı mukayese edilip, 22.01.2006 azalma tarihi itibarıyla %14 sürekli iş göremezlik oranına göre bildirilen 10.869,07 TL’lik tutar ilk peşin değer alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece, sigortalıya bağlanan gelirin ilk peşin değerinin belirlenmesine ilişkin Dairemizin 20.01.2011 günlü bozma ilamının gereği yerine getirilmediği gibi; ilk peşin değerin belirlenmesine yönelik anılan mahkeme kabulü de hatalıdır.

Peşin değer, gelecekte ödenecek gelirlerin, yaş, kesilme ihtimali ve Kurumca belirlenecek iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanan tutarını ifade etmekte olup, Kurum iş kazası ya da meslek hastalığı ile malullük sonucu sigortalılara ve bunların ölümü halinde hak sahiplerine yaptığı her türlü ödemelerle bağlamış bulunduğu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerini, zarara sebep olan işveren ya da üçüncü kişilere rucu etmektedir.

Sürekli işgöremezlik derecesindeki düşmeye bağlı olarak değişime uğrayan gelir, yüksek işgöremezlik oranı nedeniyle bağlanmış olan başlangıçtaki gelir olup; gelir hesabındaki unsurlardan biri olan işgöremezlik oranındaki düşme karşısında,başlangıçtaki gelirin,değişen işgöremezlik oranına uyarlanması zorunluluğu bulunmaktadır.

Bu durumda, peşin sermaye değerli gelirin başladığı tarih itibariyle düşen işgöremezlik oranına göre belirlenmesi zorunlu olup; başlangıçtaki yüksek işgöremezlik oranı nedeniyle fazladan (yüksek işgöremezlik oranı ile düşen işgöremezlik oranı arasındaki fark işgöremezlik nedeniyle) ödenen fark gelirlerin, yeni oran üzerinden belirlenmiş olan peşin sermaye değerli gelire ilavesi gereği bulunmaktadır.

Şu halde, yapılması gereken iş; sigortalının sürekli iş göremezlik durumuna girdiği 26.03.2002 tarihi itibarıyla %14 sürekli iş göremezlik oranı üzerinden saptanacak ilk peşin sermaye değerli gelir miktarına, 26.03.2002-22.01.2006 tarihleri arası fark iş göremezlik(%31 - %14= %17) oranı nedeniyle fazladan yapılan ödeme miktarı ilave edilmek suretiyle gelirin ilk peşin sermaye değeri belirlenerek, varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, sıralanan maddi ve hukuki olgular ışığında inceleme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı biçimde hüküm tesis edilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.