Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/5301 K.2012/5120

Dava, 15.07.1976-01.10.2000 tarihleri arasında davalı Kuruma bağlı isteğe bağlı sigortalı sayılmamasına ilişkin kurum işleminin iptali ile sigortalı olduğunun tespiti, aksi halde prim ödemelerine göre isteğe bağlı sigortalı sayılması istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, taraflar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davalı ... Başkanlığı avukatının temyizi incelendiğinde; Mahkemece, davanın reddi yönünde hüküm kurulmuş olup, avukatlık ücreti, yargılama gideri, karar ve ilam harcı konusunda davalı Kurum aleyhine herhangi bir hata da bulunmadığı belirgin olmakla, temyiz yoluna başvurulmasında hukuki yarar yokluğu nedeniyle temyiz isteminin reddi gerekmektedir.

2-Davacı avukatının temyizine gelince. Davacının 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık tescili, 31.08.1976'dan başlayan vergi kaydına dayanılarak 30.12.1983 tarihinde re'sen yapılmış, sigortalılık süresi de 20.04.1982 tarihinden başlatılmıştır.

Davacının, 18.02.2003 tarihli işi bırakma formunda, davacının, 15.07.1976-31.08.1977 tarihleri arasında vergi kaydının bulunduğu, oda ve sicil kayıtlarının bulunmadığı tespit edilmiş ve 20.04.1982'den başlayan ... sigortalılığının iptaline karar verilmiştir. Davacı da, 16.06.2006 tarihli dilekçesi ile 03.06.1999-29.09.1999 tarihleri arasındaki ödemelerinin 3165 sayılı Yasaya uygun olarak isteğe bağlı ödeme olarak değerlendirilmesini talep etmiştir.

Bunun üzerine Kurum 01.06.1999 tarihinden itibaren isteğe bağlı sigortalılığı başlatmış, 01.06.1999-08.08.2000, 01.04.2002-26.06.2002, 01.02.2003-28.02.2003 tarihleri arasında isteğe bağlı sigortalı kabul edilmiştir.

Davacının prim ödemelerinin 03.06.1999, 14.06.1999, 29.07.1999, 31.08.1999, 01.10.1999 tarihlerinde olduğu, ayrıca davacının, uyuşmazlık konusu olan dönemde 1992 yılından 01.10.2000 tarihine kadar kısmi zorunlu ... kapsamında çalışmalarının bulunduğu da anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının vergi kaydının 1977 yılında sona ermiş olması nedeniyle, 20.04.1982 tarihinden önceki sürelere ilişkin sigortalılık talebinin, 1479 sayılı Yasanın 24-25. maddeleri gereğince reddi, usul ve yasalara uygun olup, davacının 20.04.1982 tarihinde itibaren re'sen tescil edildiği, primlerini ödemesi konusunda Kurum tarafından uyarıldığı, Kurumun daha öncesi yapması gereken kayıt tespitini yapmayarak davacıya belgesini getirmesi ve primlerini yatırması için yazılar gönderdiği, davacının 19.06.1987 tarihli yazısı üzerine Kurum tarafından gönderilen 25.12.1990 tarihli yazı ile, 31.12.1990 tarihine kadar ki borcu bildirilmişti. Dolayısı ile davacı 20.04.1982 tarihinden itibaren sigortalı olduğu düşüncesi ile ve devlete güven duygusu ile prim ödediği anlaşılmaktadır.

1479 sayılı Kanunun 79. maddesi hükmüne göre, isteğe bağlı sigortalı olmak için yazılı başvuruda bulunmak koşul olup, Kurumun hatalı işlemi ile geriye yönelik olarak prim tahsil etmesinin sigortalı niteliğini taşımadığı süreler yönünden sigortalı yararına usulî kazanılmış hak yaratması mümkün değilse de somut olayda; davacının, re'sen tescil edildiği, kurumu yanıltmasının bulunmadığı, sigortalı olduğuna güvenerek primlerini ödediği,

kurumun denetleme ve özen görevini yerine getirmemiş olmasının davacı aleyhine düşünülmesinin Medeni Kanununun 2. maddesindeki afaki iyiniyet kuralı ile bağdaşmayacağından, 03.06.1999 tarihinden itibaren yapmış olduğu prim ödemelerinin, 20.04.1982 tarihinden itibaren, zorunlu ... kapsamındaki süreler dışında 20.04.1982-31.07.1999 tarihleri arasını karşıladığı belirtildiğinden, bu cevap davacıya okunarak, davacının itirazı halinde konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmak suretiyle belirlenecek sürenin isteğe bağlı sigortalı olarak kabulü gerekir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.