Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/5442 K.2013/16606

Asıl dava; ödenmeyen ...... iştirak payının tahsili için yapılan icra takibine vakti itirazın iptali, takibin devamı, icra inkar tazminatı, karşı dava; işyeri tescilinin iptali ile ......’ya ödenen primlerin tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece; ilamında belirtildiği şekilde,asıl davanın kısmen, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir

Hükmün, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi

1-......... Yardım ve ...... ...... Vakfı’nın temyiz itirazlarının reddine,

2-...... Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

A-Asıl dava; ...... Başkanlığı tarafından 2829 sayılı Kanun hükümleri uyarınca hizmetleri birleştirilmek suretiyle yaşlılık aylığı bağlanan sigortalılarla ilgili olarak 2005/7-2007/3. aylar arasındaki döneme ilişkin olarak ödenmesi gereken müşterek ...... iştirak payının davalı ......... Yardım ve ...... ...... vakfı tarafından ödenmemesi üzerine, 1.815.005,98 TL asıl alacak, 128.863,92 TL işlemiş faiz alacağı, 5,00 TL masraf olmak üzere toplam 1.943.874,90 TL’nin tahsili amacıyla Kurum tarafından ...... 1. İcra Müdürlüğünün 2007/4724 nolu dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ile icra inkar tazimatı istemine ilişkindir.

a)Borçlar Kanununun 84. maddesinde, “Borçlu faiz veya masrafları tediyede gecikmiş değil ise kısmen icra eylediği tediyeyi resülmale mahsup edebilir”. hükmü öngörülmüştür.

Hukuk Genel Kurulunun 27.9.2000 tarih ve 2000/12-1148 esas, 2000/1193 karar sayılı ilamında da vurgulandığı üzere, Borçlar Kanununun 84. maddesi gereğince ödemelerin öncelikle asıl alacaktan düşülebilmesi için, borçlunun faiz ve masrafları ödemede gecikmemiş olması zorunludur. Gecikme ve alacaklının iradesini açıklaması halinde, ödenen kısmın öncelikle faizden düşülmesi gerekir. İcra takibi, ödemeye ihtirazi kayıt konulması yönünde irade açıklamasıdır.

Davalı vakfın, iş bu dava açıldıktan sonra 1.000.000,00 TL ödemesi karşısında, davalının takip tarihi itibariyle işleyen faiz borcunun hesap edilmesi ve daha sonra davalı tarafından yapılan ödeme tarihi itibariyle yine işleyen faizin belirlenmesi ile yapılan ödemelerin öncelikle faizden düşülerek hesaplama yapılması, kalan borcun buna göre belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde BK’nun 84. maddesine aykırı olarak düzenlenen rapor esas alınarak karar verilmesi,

b)Takibe konu masraflar ile ilgili karar verilmemiş olması,

c)İtirazı iptali davası ile, icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile, ...... Kanununun 67. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamının sağlamaktadır. Bu nedenle davada haklılık durumunun takip tarihi itibariyle belirlenmesi gerekmektedir.

Davalı tarafından yargılama aşamasında yapılan ödeme gözetilerek ödenen miktar ile ilgili davanın konusunun kalmadığı gözetilmeksizin, bu miktar hakkındaki davanın reddi ile davalı yaranına masraf ve vekalet ücretine hükmedilmiş olması,

d)...... Kanununun 67/2. madde hükmüne göre, icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının, alacağını mahkemede dava ederek, haklı çıkması yasal koşullardandır. İcra inkar tazminatı, aleyhinde yapılan icra takibine itiraz eden borçluya karşı konulmuş bir yaptırımdır.

Öte yandan, alacağın likit ve belli olması gerekir. Başka bir ifade ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli sabit veya belirlenmek için bütün unsurlar bilinmekte veya bilinmesi gerekmekte, böylece borçlu tarafından tahkik ve tayin edilmesi mümkün nitelikte olması yeterlidir. Borçlu ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur.

Dava konusu somut olayda, alacak miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirmediğinden, yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde bu istemin reddine karar verilmesi isabetsiz bulunmuştur.

B-Karşı dava; ......A.Ş.’nin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna devri ve bankanın iflasından sonra banka çalışanlarının iş akitlerine son verildiği, 01.09.2005 tarihine kadar çalışanların primlerinin vakfa ödendiği, Müflis.........AŞ’nin bu tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamına 2012/5442 Esas 2013/16606 Karar alındığı, çalışanların bu işyerinden bildirimleri yapılarak primlerinin ......Kurumuna ödendiğinden bahisle, işyeri tescilinin iptali, Ağustos 2005-Temmuz 2007 ayları arasında ......A.Ş’de çalışanlardan kaynaklanan ve ......Kurumuna ödenen sigorta prim alacaklarının belirlenmesi, prim alacaklarının 506 sayılı Kanunun 80. maddesi hükmü uyarınca gecikme zammı ve faizi ile birlikte ödenmesi gerektiğinin tespiti ile şimdilik 20.000 TL’nin tahsili istemine ilişkindir.

Dava dışı ......T.A.Ş.’nin bankacılık işlemleri yapma ve mevduat kabul etme yetkisinin Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun 03.07.2003 tarih ve 1085 sayılı kararı ile kaldırılarak, yönetim ve denetimi Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna intikal etmiştir. Fon tarafından açılan ......

2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2004/132 E., sayılı dava ile ......T.A.Ş.’nin 08.06.2005 tarihi itibariyle iflasına karar verilmiş, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından atanan iflas idaresince, daha önce müflis banka ile çalışanlar arasında akdedilen hizmet sözleşmeleri 31.08.2005 tarihi itibariyle feshedilmiştir.

İflas İdaresince, tasfiye işlemlerinin yürütülmesi amacıyla, yeni eleman istihdam edilmiş, bu kapsamda, sandık ile iştirakçilikleri sona eren eski banka çalışanlarınca hizmet akdi imzalanmış ve bu çalışanlar için 506 sayılı Kanun kapsamında işyeri tescili yapılarak, primler ......Kurumuna ödenmiştir.

......A.Ş’nin iflas etmesi ve çalışanların iş akitlerinin feshedilmesi ile çalışanların 506 sayılı Kanunun Geçici 20. madde kapsamında ......T.A.Ş. Memur ve Müstahdemleri Yardım ve ...... ...... Vakfına tabi statüleri de sona ermiştir. 506 sayılı ...... Kanununun 2/1. maddesi hükmüne göre; hizmet akdine dayanarak işveren Müflis ......TAŞ İflas İdaresi tarafından çalıştırılanların bu kanuna göre sigortalı sayılacağından, Müflis ......TAŞ İflas İdaresi adına işyeri tescili yapılarak çalışanların ......Kurumu ile ilgilendirilmesi ve primlerin ......Kurumuna yatırılmasına dair işlemde bir isabetsizlik bulunmamasına göre karşı davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı-karşı davalı ...... Başkanlığı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.