Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/5782 K.2012/21743

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, davalılardan şirkete ait işyerinde 10.05.2007-31.12.2007 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının ve prime esas ücretinin 1000,00 TL olduğunun tespitini talep etmiş, Mahkemece de , davacının anılan tarihler arasında çalıştığının tespitine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Eldeki dava dosyasına konu somut olayda. Tanıklar ... ve ...’ün iş bu dosyada ve 2011/1177, 2011/410 Esas sayılı dosyalara ait duruşma tutanaklarında yer alan beyanlarında; davalı şirkette davacı ile birlikte çalıştıklarını ve kendilerinin posta dağıtıcısı ve davacının ise şef olduğu, davacının.

Mayıs 2007 ‘den itibaren davalı şirket ihaleyi aldığından, 2007 yılının sonuna kadar davalı şirkette çalıştığına yönelik beyanda bulundukları, celp edilen dönem bordrolarında davalı şirket adresinin Eskişehir PTT Başmüdürlüğü olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda; davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; öncelikle davacının çalıştığını iddia ettiği işyerinin Eskişehir Posta İşletmesi ile ilişiği olup olmadığı, varsa mahiyeti ve ihale evrakları ile anılan dosyalar getirtilerek tanık beyanlarında bahsi geçen ve şirket tarafından üstlenildiği bildirilen ihale kapsamı, davacının hangi iş ya da bölümde sorumlu şef olduğu,

çalışıldığı iddia edilen işyerinin dava konusu dönemde yasa kapsamında olup olmadığı yöntemince açıklığa kavuşturulmalı, davacının yaptığını iddia ettiği işin mahiyetine uygun varsa yazılı delilleri sorulmalı; dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, varsa aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı;

bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, tespiti istenen dönemde davalı işyerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımları yöntemince denetlenmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalılar avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.