Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/5835 K.2013/5533

Dava, 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılık süresinin ve yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkeme, ilâmında belirtilen gerekçe ile, davanın reddine karar vermiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

İstanbul Yükçüleri Esnaf Odasına 12.10.1968 – 20.10.2002, sicile de 19.07.2000 – 30.10.2002 tarihleri arasında kaydı bulunan davacının. 24.01.2000 tarihli işlem ile 22.03.1985 tarihinden itibaren sigortalı olarak tescil edildiği; ...

Esnaf Odasındaki kaydının usulsüz olduğu gerekçesi ile, ilk prim ödemesinin bulunduğu 29.06.2000 tarihi ile sicil kaydının sona erdiği 30.10.2002 tarihi arası dönemde sigortalı sayarak, fazla primin iade edilerek, böylece aylık talebinin reddedildiği anlaşılmıştır. Davacı, ...

Odası kaydının usule uygun olup, odaya kayıtlı dönemin tamamında kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasının bulunduğunu ileri sürerek, sonucunda, 22.03.1985 – 28.06.2000 tarihleri arası dönemdeki iptal edilen sigortalılığın geçerli olduğunun ve yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitini istemiş.

Mahkemece, oda kaydı ve bunun sonucunda sigortalılık süresi ile ilgili araştırma değerlendirme yapılmaksızın, primlerin iade edilmiş olması nedeniyle yaşlılık aylığı tahsis şartlarının bulunmadığı belirtilerek, davanın reddine karar verilmiştir.

01.04.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı kanunun 24. maddesine göre, bir kimsenin zorunlu Bağ Kur sigortalısı olması için, meslek kuruluş kaydı ile birlikte, kendi adına ve hesabına bağımsız çalışması gerekir.

Öte yandan, 20.04.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı yasanın 6. maddesi ile değişik 1479 sayılı yasanın 24. maddesinde, zorunlu Bağ Kur sigortalısı olmak için ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya götürü usulde gelir vergisi mükellefi olma, gelir vergisinden muaf olanların da meslek kuruluşuna kayıtlı olması hükmü yer almaktadır.

Yine 22.03.1985 tarihinde 3165 sayılı kanunla getirilen düzenleme ile de kendi nam ve hesabına çalışanlardan vergi mükellefi olan, esnaf siciline veya meslek kuruluşuna kaydı olanların Bağ Kur sigortalısı olacağı belirtilmiştir.

Mahkemece, ... Esnaf Odasının kayıt ve defterleri ile, bu kayıtlara ilişkin Kurum müfettişi tarafından yapıldığı belirtilen inceleme kayıtları ve sonucunda düzenlenen rapor getirtilmeli; anılan oda yöneticileri ve tanık beyanlarına başvurularak kaydın geçerliliği ve davacının odaya kayıtlı olduğu dönemde kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmasının bulunup-bulunmadığı araştırılarak, uyuşmazlık konusu dönemde sigortalı olup-olmayacağı araştırılıp, tartışılmalı;

belirtilen araştırmalar yapılırken, davacının, kahvehane işletmesi nedeniyle 01.05.1976 – 31.12.1981 tarihleri arası dönemde vergiye, 10.10.1975 – 17.12.1985 tarihleri arasında da ayrı bir oda kaydının bulunduğu gözetilip, bu faaliyetin devam ettiği süre ile bu dönemde yükçülüğün yapılıp-yapılmadığı, sonucunda da sigortalılık süresi şüpheye yer vermeyecek şekilde belirlenip, yaşlılık aylığı talebinin de sonucuna göre değerlendirilmesi gerekirken; sigortalılık süresiyle ilgili olumlu-olumsuz karar verilmeksizin, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.