Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/6014 K.2012/21011

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava; davacının, davalı nezdinde 1.3.2002-15.3.2005 tarihine kadar geçtiği iddia edilen hizmetlerinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, yapılan araştırma neticesinde, davacının 1.3.2002-17.4.2003 tarihleri arasında davalı nezdinde çalıştığı gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; hüküm, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olup, dosyadaki mevcut deliller, davacının işvereninin kim olduğunu tam olarak ortaya koymamakta, mahkemenin, işveren tayin kararının hatalı olduğunu göstermektedir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Yukarıda belirtilen ilkeler ışığında, davacının, 2002-2005 yılları arasında geçtiğini iddia ettiği çalışmalarının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; mahkemece, davacının işverenin kim olduğunun tespiti yoluna gidilmediği, SGK cevabi yazılarından 74... sigorta sicil numaralı söz konusu işyerinin, birkaç defa el değiştirdiği görüldüğünden, öncelikle, davacının tespitini talep ettiği dönem sonu olan 17.4.2003-15.3.2005 tarihleri arasında sigortalılık bildirimin tam olarak yapıldığı, bu dönemin tespitinde menfaati olmadığı,

bu tarihler öncesi olan 1.3.2002-16.4.2003 tarihleri arasında 74... sigorta sicil numaralı söz konusu işyerinin sahibinin kim olduğunun, yani, davacının işverenin kim olduğunun tespiti yapılmalı, bu işveren veya işverenler davalılar dışında gerçek veya tüzel kişiler ise, onlarında da HMK’nin 124. maddesine göre davaya dahil edilmeleri sağlanıp, gösterdikleri delillerin toplanmalı, bunun dışında, sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği,

ya da, bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, ayrı işveren ve ayrı tarihlerdeki çalışmalar ayrıştırılmalı, böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.