Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/7031 K.2013/4635

Dava, kasten öldürülen sigortalının hak sahiplerine bağlanan aylıklar ile yapılan ödemeden oluşan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı vasisi tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Kurum Bağ-Kur sigortalısı ... , davalı ... tarafından 12.10.2004 tarihinde, tüfekle ateş ederek kasten öldürüldüğü, ancak, “hezeyanlı bozukluk” denilen akıl hastalığı nedeniyle cezai ehliyeti bulunmadığından ... . Ağır Ceza Mahkemesinin 21.03.2006 tarih, 432 / 134 sayılı kararı ile 5327 sayılı Türk Ceza Kanununun 32/1. maddesi uyarınca, ... hakkında “ceza verilmesine yer olmadığına” karar verildiği ve kararın kesinleştiği ilgili dava dosyasından açıkça anlaşılmaktadır.

Davacı Kurum, anılan zararlandırıcı sigorta olayı sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan aylıklar ile, yapılan ödemeden oluşan sosyal sigorta yardımlarının, davalı ...'dan rücuan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davanın yasal dayanağı 1479 sayılı Kanunun 63. maddesidir. Anılan madde uyarınca; üçüncü kişinin suç sayılır bir eylemi sonucunda ortaya çıkan zararlandırıcı sosyal sigorta olayı nedeniyle sigortalıya veya hak sahibine yapılan sosyal sigorta yardımlarının, söz konusu üçüncü kişiden rücuan tazmininin istenmesi mümkündür.

Zararlandırıcı sigorta olayında; devlet adına sosyal güvenlik kanunlarını uygulamakla görevli Sosyal Güvenlik Kurumu birinci kişi, sosyal risklere karşı, risklerin gerçekleşmesi halinde Kurumdan yardım görmek için prim ödeyen sigortalı ikinci kişi konumundadır. Ancak, söz konusu primler, hem sigortalı, hem de, hak sahibi adına ödendiğinden hak sahibinin de ikinci kişi konumunda olduğunun kabulü gerekmektedir.

Bunların dışında kalan ve suç sayılır hareketiyle kanunda sayılan yardımların yapılmasına neden olan kişiler ise üçüncü kişidir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu. 21.05.1997 gün, 1997/10-193-451 sayılı kararı).

Davanın yasal dayanağı olan 1479 sayılı Kanunun 63. maddesindeki sorumluluk kusura dayanmaktadır. Kusur sorumluluğu için temyiz kudretinin varlığı gerekmektedir. Diğer yandan, kanunda gösterilen istisnaların varlığı halinde, temyiz kudreti bulunmayanlar da sorumlu tutulabilirler. Bu istisna; durumlardan biri ise, Borçlar Kanununun 54/1. maddesidir. Bu madde hükmüne göre, hakkaniyet gerekli kılıyorsa hâkim temyiz kudreti bulunmayan bir kişiyi kısmen veya tam olarak tazminata mahkûm edebilir.

Somut olayda; sigortalı ... tüfekle ateş ederek öldüren ...' un temyiz kudretini haiz olmadığı ceza dosyası kapsamından sabit olduğundan, davalı ...' un tazminat sorumluluğu bakımından Borçlar Kanununun 54/1. maddesi hükmü ve giderek tazminat miktarından indirim yapılıp yapılmayacağı, olayı çevreleyen koşullar ile fiilin mahiyeti göz önünde tutulup, ...' un sosyal durumu araştırılarak değerlendirilmeden, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalı vasisinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.