Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/7070 K.2012/10369

Yersiz olarak ödenen özel eğitim ve rehabilitasyon hizmet bedellerinin tahsili davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen bozmaya uyularak davanın kısmen kabulüne ilişkin hükmün süresi içinde temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmesi ve davalılar vekillerince de duruşma talep edilmesi üzerine, dosya incelenerek, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 05.06.2012 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıtı gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı şirket adına Avukat ... ile karşı taraf adına Avukat ... geldiler. Diger davalı adına kimse gelmedi. Duruşmaya başlandı. Hazır bulunan Avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere ve temyiz isteğinin niteliğine göre, davacı vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanunun Ek 37. maddesi ( 01.07.2005 tarih 5378 sayılı Kanunun 50. maddesi ile mülga) hükmü uyarınca, özürlü çocukların gelişim ve eğitimine ilişkin olarak yapılacak yardımların esas ve miktarları Bütçe Uygulama talimatları ile belirlenmektedir.

Özürlü çocukların tedavi, eğitim ve rehabilitasyonuna ilişkin ücretlendirme özür sayısına göre belirlenmekte iken, 01.01.2001 tarihinden itibaren değişikliğe gidilmiş ve 2001 yılı Bütçe Uygulama Talimatının “Özürlü Çocukların Eğitim Tedavi ve Rehabilitasyonu” başlığını taşıyan 24. maddesinde özürlü çocukların grup ve bireysel eğitimlerinde Kurumca yapılacak yardımların esas ve miktarları belirlenmiş, aynı usul 2002 ve 2003 yılı Bütçe Uygulama talimatlarında da sürdürülmüş, bu şekilde özür sayısı yerine grup ve bireysel eğitim esas alınarak yardım yapılması öngörülmüştür.

Konuya ilişkin olarak davacı Kurum tarafından 31.12.2002 tarihli genel yazı yayımlanmış, grup ve/veya bireysel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti alacak özürlü çocuk sayısının, bu eğitimi verecek uzman personel sayısı ile orantılı olması ve gerekli sayıda uzman personel çalıştırılmadan verildiği beyan edilen eğitim karşılığında ödeme yapılmasını engellemek amacıyla gerek Aylık Bireyselleştirilmiş Eğitim, Çalışma Ve Rehabilitasyon Planı, gerekse faturalarda beyan edilen bireysel eğitim ve rehabilitasyon seans sayısı ile bu eğitimi verebilecek uzman personel sayısının, SHÇEK Gen.

Müd. ile Milli Eğitim Bakanlığı yazılarında belirtilen esaslara göre kontrolünün yapılacağı, diğer taraftan özür sayısı dikkate alınmaksızın, grup ve bireysel eğitim esas alınarak ödeme yapılmaya başlanıldığı 01.01.2001 tarihinden itibaren yapılan ödemelerin belirtilen ve örneklenen esaslara göre kontrol edileceği varsa fazla ödemelerin tahsili yoluna başvurulacağı belirtilmiştir.

Genel yazıdan önceki düzenlemelerde eğitim ve seanslara ilişkin olarak tanımlar yer verilerek, eğitim ve seans sayılarında ve sürelerinde sınırlayıcı düzenlemeler bulunmamakta iken, genel yazı ile verilecek eğitim ve seans sayılarında bir sınırlama getirilmiştir.

Söz konusu genel yazı uyarınca, seans süresinin 45 dakika olması ve bir uzman personelin günde 7 seanstan fazla bireysel eğitim veremeyeceği esas alınarak, 01.01.2001-31.03.2002 döneminde davalılara yapılan ödemeler kontrol edilmiş ve 160.075,00 TL fazla ödeme yapıldığı tespit edilerek yasal faizi ile birlikte tahsili istenmiştir.

Kurum işlemine dayanak alınan genel yazının “01.01.2001 tarihinden bu yana yapılan ödemeler yukarıda belirtilen ve ilişikte örneklenen esaslara göre kontrol edilerek, varsa yapılan fazla ödemelerin tahsili cihetine gidilecektir.” İbaresi Danıştay 10.Dairesinin 31.01.2006 gün ve 1032/656 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Genel yazı işlem tarihinden itibaren hüküm ifade edecek olup, sırf bu düzenlemeden hareket edilerek fazla ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti geriye dönük işlem tesis edilemeyeceğinden, mümkün bulunmamaktadır. Ne var ki; Kurumun, kanundan kaynaklanan genel denetim yetkisine dayanarak yaptığı denetimler sonucu eğitim verilmediği halde verilmeyen eğitimler için haksız olarak ödeme yapıldığının tespit edilmesi halinde bu ödemeleri geri alabileceği tartışmasızdır.

Önceki bozma kararımızda açıklanan bu hususlar belirtilerek, ödeme tarihi itibariyle yürürlükte olan düzenleme çerçevesinde verilen eğitim karşılığı yapılan ödemelerin gerçeğe uygun olup olmadığı yönünde rapor alınarak sonuca gidilmesi gereğine değinilmiş, Mahkemece; merkezde görev yapmış personelden bireysel özürlü eğitimi verebilir eğiticiler için SHÇEK Genel Müd. görüşü çerçevesinde verebileceği bireysel seans (her çalışma günü için sorumlu müdürün 3 seans, bireysel eğitim verenler için 7 seans) sayıları ile ücreti tahsil edilmiş seans sayılarının karşılaştırılması yoluyla Kurum tarafından 125.085,00 TL fazla ödeme yapıldığı sonucuna varan bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Ödeme tarihi itibariyle yürürlükte olan yasal düzenlemede, grup ve bireysel eğitim esas alınarak yardım yapılmasının öngörülmüş olmasına karşın verilecek eğitim ve seans sayılarında bir sınırlama bulunmamasına, verilecek eğitim ve seans sayılarındaki sınırlamanın 31.12.2002 tarihli genel yazı getirilmiş olmasına göre Anılan genel yazıdaki ilkeleri esas alarak yapılan ödemelerin gerçeğe uygun olmadığını, varsayıma dayalı olarak belirleyen bilirkişi raporunun hükme dayanak alınmış olması isabetli bulunmamıştır.

Önceki bozma kararımızda da belirtildiği üzere, ödeme tarihinde yürürlükte olan düzenleme çerçevesinde, davalı kuruluş tarafından verilen eğitim karşılığı yapılan ödemelerin, sağlanan hizmete oranla gerçeğe uygun olup olmadığı, eğitim verilmediği halde eğitim verilmiş gibi gösterilerek, verilmeyen eğitimler için haksız olarak ödeme yapılıp yapılmadığı somut bilgi ve belgelerle saptanmalı, bu yönde davacı Kurumdan delilleri, tespitleri ve varsa denetim raporları istenmeli, uzman bilirkişilerden denetime elverişli rapor alınmalı, ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece; açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.