Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2012/9344 K.2012/26428

Dava, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, davacının 1.06.1994 – 1.12.2003 tarihleri arasında 2926 sayılı Yasaya tabi sigortalı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Dosyadaki belgelerden davacı adına 31.5.1994'de özel şirkete süt teslimi ve tevkifatın yapıldığı, aynı şekilde 2000, 2001, 2002, 2003 yıllarında da süt teslimi ve tevkifatını yapıldığı tespit edilmiştir. Davacı 1.12.2003 tarihinden itibaren, 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalı olarak tescillidir. Ayrıca davacının 2001'den itibaren ziraat odası kaydı, 2002'den itibaren ilçe tarım müdürlüğünden destek aldığı, 2000'den itibaren hisseli olarak zeytinlik ve incir bahçesi tapu kayıtlarının bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu durum karşısında, davacının 1995, 1996, 1997, 1998, 1999 yıllarında tarımsal faaliyeti olup olmadığı yeterince araştırılmamıştır. Belirtilen tarihlerde davacının köyde ikamet edip etmediği, kendi mülkünde mi ortaklık veya kiralama suretiyle mi tarımsal faaliyette bulunduğu, tarımsal faaliyetine ara verip vermediği, hangi ürünleri ektiği, ne kadar ürün elde edip nerelere sattığı muhtardan, ilgili kurumlardan ve zabıta marifetiyle araştırılması, tanıkların dinlenmesi, özellikle prim tevkifatının bulunmadığı yıllarda tarımsal faaliyetine ara verip vermediği ve bu yıllarda ürün üretiminde bulunup bulunmadığı hususlarının araştırılması gereklidir.

2926 sayılı Yasanın 5. maddesi hükmüne göre; Yasada öngörülen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı belirtilmiş, anılan Yasanın 36. maddesi gereği olarak da, Kurumun prim alacaklarını Bakanlar Kurulu kararıyla ürün bedellerinden tevkif suretiyle tahsili olanaklı kılınmıştır. İşte bu bağlamda sigorta primlerinin ürün bedellerinden Bağ-Kur adına tevkif suretiyle tahsili halinde, kişinin yukarıda izah edilen 5. maddede yer alan anlamda sigorta başlangıcı olarak, bu tevkifatın özel kuruluşlara yapılan ürün tesliminde yapılmış olması durumunda, primin Kuruma intikal etmesi şartıyla tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden aybaşının esas alınması gerekir.

1- Anılan kural gereği, 31.5.1994'de ve 2000, 2001, 2002, 2003 yıllarında davacıdan tevkifat yoluyla prim kesildiği ve bu kesintilerin Bağ-Kur'a intikal ettiği anlaşılmış olmakla bu süreler hakkında verilen karar isabetlidir. Bu nedenle 1.06.1994 ilâ 31.12.1994 dönemi ve 1.1.2000 ilâ 1.12.2003 dönemi yönünden verilen karar usul ve yasaya uygun olmakla bu döneme ilişkin temyiz istemlerinin reddi gerekir.

2- Ancak tevkifat yapıldığı kanıtlanmayan 1.1.1995 – 31.12.1999 dönemine ilişkin tarımsal faaliyetin mevcut olduğu hususu yeterince kanıtlanamamıştır. Bu süreler yönünden de tarımsal faaliyet nedeniyle tevkifatın yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, yapıldığı kanıtlanırsa şimdiki gibi karar verilmeli, fakat tevkifat yoksa bu süreler yönünden davanın kısmen reddine karar verilmelidir. Bu nedenle eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.