Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/11411 K.2014/4342

Dava, resen işyeri tesciline ilişkin Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

1-Davacı, Kayıt Dışı İstihdam İle Mücadele Projesi kapsamında kurumca annesinin portör muayenesi yaptırırken, Sağlık Merkezine verdiği çalışılan işyeri bilgilerinden yola çıkılarak davacıya ait işyerinin tscilsiz olduğunun anlaşılması ile resen tescil işleminin ve ayrıca üvey annesi H. K.’ni işyerinde sigortalı çalışan kişi olarak kabul ve tespit işlemine karşı kurum işleminin iptali istemi ile eldeki davaya açmıştır.

Mahkemece davacıya yapılan işlemlerden sonra ve bu işlemler nedeniyle kesilen idari para cezasının yerinde olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmakta ise de, verilen kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağını oluşturan 5510 sayılı Yasanın 8’inci maddesi gereğince çalıştırdığı kişilerin sosyal güvenlik haklarının korunması için sigortalılık işlemlerinin yerine getirmekle yükümlü işverenlerin bu yükümlülüğünü yerine getirmediklerinin kamu kurumları veya aynı yasanın 59’uncu maddesi kapsamında bizzat Kurum denetim elemanlarınca tespiti halinde kurumca resen yapılan işlemlere karşı açıldığı belirgin olan işbu davada, mahkemece idari para cezasının iptaline yönelik olarak bir davanın varlığı kanaati ile idari para cezasının yerindeliği tartışılarak verilen karar isabetsizdir.

Mahkemece, davacının iptalini istediği Kurumun resen işyeri tescil ve sigortalılık tespiti işleminin dayanakları ve kurum işleminin iptaline yönelik olarak davacının işyerinin faal olup olmadığı, 5510 sayılı Yasa kapsamında olup olmadığı ve Kurumun resen tescil işlemlerinin uygun olup olup olmadığının tespiti ile davacının iddia ettiği gibi üvey annesinin sigortalı çalışmasınıın olup olmadığı hususunda komşu işyerleri, orada çalışan bordrolu tanıklar ve kolluk vasıtası ile araştırma ve inceleme yapılması gerekirken, idari para cezasının iptaline yönelik olarak irdeleme yapmak suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasya aykırı olup bozma nedenidir.

2- Kabule göre de; idari para cezalarının iptaline yönelik açılan davalara bakmakla görevli mahkemelerin, 5510 sayılı Yasanın 102. maddesi gereğince idare mahkemeleri olmasına rağmen mahkemece işin esasına girilmesi, usul ve yasya aykırı olup, bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.