Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/1230 K.2014/15826

Dava, yaşlılık aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Kural olarak kimlerin ..., kimlerin ...ve kimlerin ... sigortalısı oldukları ilgili kanunlarında ayrıntılı olarak düzenlendiği gibi 5502 sayılı Kanunla bu kurumların birleştirilmesi ve 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi ile birlikte de anılan Kanunun 4'üncü maddesinde benzer şekilde sigortalı olanlar, sigortalılık şartları ve statüleri düzenlenmiştir.

506 sayılı Kanunun Geçici 20'nci maddesi ile düzenlenen ve ayrı bir tüzel kişiliğe sahip olan sosyal güvenlik vakıfları (sandıklar) kapsamında ilgili kuruluşlarında çalışanlar da esasında hizmet akdine dayalı olarak çalışmaktadırlar. Bu vakıflar (sandıklar) malullük, yaşlılık ve ölüm aylıkları ile gelir bağlama dahil iş kazası ve meslek hastalığı, hastalık ve analık sigortası yardımlarını sağlamaktadırlar.

Ancak bu kişiler vakıf(sandık) üyesi olmakla anılan maddede açıkça 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalı sayılmamaktadırlar. Üstelik 09.03.1983 tarih 1-2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında da belirtildiği üzere söz konusu vakıflar(sandıklar) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Sigortalar Kurumu'nun denetimi altında olmakla birlikte ..., Sosyal Sigortalar Kurumu ve ... gibi ayrı bir sosyal güvenlik kuruluşu olarak kabul edilmişlerdir.

506 sayılı Kanunun Geçici 49'uncu maddesi ve 3995 sayılı Kanunun 2'nci maddesi ile 506 sayılı Kanunun Geçici 20'nci maddesi kapsamındaki bu Vakıflara(sandıklara) tabi kurum ve kuruluşlar ile birleştirilen, faaliyetleri sona eren

ya da mali durumları bozulan özel bankaların yetkili organları fesih yahut devir kararı alarak Sosyal Sigortalar Kurumu'na devir neticesinde vakıf üyelerinin (sandık iştirakçilerinin) primleri ödenmek şartıyla Sosyal Sigortalar Kurumundan gelir ve aylık bağlanması ve diğer yardımlardan yararlanılması imkanı getirilmiştir.

Öte yandan 5510 sayılı Kanunun Geçici 20'nci maddesinin birinci fıkrasına göre; Sandık iştirakçileri, aylık veya gelir bağlanmış olanlar ile bunların hak sahipleri herhangi bir işleme gerek kalmaksızın Geçici 20'nci maddenin yayımı tarihinden itibaren -iki yıl daha Bakanlar Kurulu kararıyla uzatma imkanı ile birlikte- üç yıl içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilmiş sayılırlar. Devir tarihinden itibaren Sandık iştirakçileri 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi yani hizmet akdine bağlı olarak çalışanlar kapsamında sigortalı sayılırlar.

Somut olayda; davacının 29.07.1998 – 31.05.2006 tarihleri arasında 2812 gün ... Mensupları Yardım ve ... Vakfı üyeliği, 02.06.2006 – 30.09.2008 tarihleri arasında 3759 gün 506 sayılı Kanunun 86 ile 1136 sayılı Avukatlık Kanunun 186 ve devamı maddeleri kapsamında topluluk sigortası, 01.10.2008 – 28.03.2012 tarihleri arasında 1258 gün 5510 sayılı Kanunun 4/1-b maddesi kapsamında olmak üzere toplam 7829 gün prim gün sayısı. 28 yıldan fazla sigortalılığı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Tahsis talep tarihinde bulunduğu 28.03.2012 tarihi itibariyle 47 yaşını da ikmal etmiş bulunan davacının tahsis talebi 2829 sayılı Kanunun 8'inci maddesi uyarınca son 7 yılda 5510 sayılı Kanunuın 4/1-b maddesi kapsamındaki sigortalılığı bulunduğu gerekçesiyle reddedilmesi üzerine açtığı eldeki davada davacı; anılan tahsis talebine göre yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespiti ile ödenmesi gereken aylıkların yasal faiziyle birlikte tahsili ve aksine Kurum işlemlerinin iptaline karar verilmesini istemiştir.

Davanın yasal dayanaklarından olan ve 5510 sayılı Kanunun Geçici 2'nci maddesi uyarınca uygulanan mülga 2829 sayılı Kanunun 8'inci maddesi uyarınca yaşlılık aylığı tahsisi sırasında değişik sosyal güvenlik kuruluşlarında geçen hizmeti olanların bu hizmetlerinin birleştirilebirlir ve bu birleştirmede son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fiili hizmet süresi fazla olan kurumca, hizmet sürelerinin eşit olması halinde ise eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun tabi olduğu kurumca, kendi mevzuatına göre aylık bağlanır. 506 sayılı Kanunun Geçici 20'nci maddesinin dördüncü bendi uyarınca vakıf üyeleri (sandık iştirakçileri) de bu hükümlerden yararlanabillir.

Davacının iştirakçisi bulunduğu ... Mensupları Yardım ve ... Vakfı'nın devredildiğine dair dosyada herhangi bir delil ve iddia bulunmamaktadır. Ne var ki gerek 506 sayılı Kanunun Geçici 49'uncu maddesi ve

3995 sayılı Kanunun 2'nci maddeleri, gerekse 5510 sayılı Kanunun Geçici 20'nci maddesi nazara alındığında sandıkların devriyle birlikte iştirakçileri de artık 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında sigortalı sayılacaklarından; davacının da 29.07.1998 – 31.05.2006 tarihleri arasındaki sandık iştirakçisi olarak geçirdiği sürelerin de Sandık devredilmese dahi aynı kapsamda değerlendirilmesi gerekir.

Bu durumda son yedi yıllık fiili hizmet süresi içinde fazla olan sigortalılığın (1262 gün) 5510 sayılı Kanunun 4/1-a maddesi kapsamında olduğu kabulüyle 506 sayılı Kanunun Geçici 81/B-d maddesi kapsamında yaşlılık aylığı tahsis şartları bulunan davacıya yaşlılık aylığı bağlanmasına ilişkin Mahkeme hükmü yerinde ise de; sırf 506 sayılı Kanun sistematiği içinde düzenlenmiş olduğu kabulüne dayalı Mahkeme gerekçesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6217 sayılı Kanunun 30'uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na eklenen Geçici 3'üncü madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 438'inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.