Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/13470 K.2014/13966

Dava, 24.09.1973- 15.10.1974 ile 01.08.1977- 24.11.1983 tarihleri arasında esnaf Bağ-Kur sigortalılığının tesbitine ilişkindir

Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi.

Dava, davacının bakkallık ve kahvehane işletmeciliğinden dolayı vergi kaydı 24.09.1973- 15.10.1974 ile 01.08.1977- 24.11.1983 tarihleri arasında olduğu dönemlerde zorunlu esnaf Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulü ile davacının 24.09.1973- 15.10.1974 ile 01.08.1977- 19.04.1983 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden; davacının zorunlu Esnaf Bağ-Kur sigortalılığı giriş bildirgesini 03.05.1983 tarihinde davalı kuruma verdiği ve kurumca 20.4.1982 tarihi itibariyle tescilinin yapıldığı,davacının 24.09.1973- 15.10.1974 tarihleri arasında bakkallık faliyetinden, 01.08.1977- 24.11.1983 tarihleri arasında ise kahvehane işletmeciliğinden dolayı vergi kaydının olduğu, 11.10.1983, 12.10.1983, 11.11.1983, 23.12.1983, 26.01.1984 ve 05.06.1985 tarihlerinde prim ödemelerinin olduğu anlaşılmaktadır.

1.4.1972 tarihinde yürürlüğe giren 1479 sayılı Yasanın 24. maddesinde zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için esnaf sicili veya kanunla kurulu meslek kuruluşu kaydı aranırken 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile 1479 sayılı

Yasa'nın 24. maddesi değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olması şartı getirilmiş, ancak gelir vergisinden muaf olanlar için meslek kuruluşuna kayıtlı olma yeterli görülmüş, 22.3.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3165 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için vergi kaydı veya esnaf sicil kaydı veya oda kaydının bulunması yeterli görülmüş, 2.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4956 sayılı Yasa ile 24. madde değiştirilerek zorunlu Bağ-Kur sigortalılığı için gelir vergisi mükellefi olma şartı getirilmiş, ancak gelir vergisinden muaf olanlar için esnaf sicil kaydı ve oda kaydının bir arada bulunması yeterli görülmüştür.

Öte yandan 1479 sayılı Yasaya 14.4.1982 tarihli 20.4.1982 tarihinde yürürlüğe giren 2654 sayılı Yasa ile eklenen Ek Geçici 13.maddesinde 1479 sayılı Kanuna ve aynı kanunda değişiklik yapan kanunlara göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olanların her türlü hak ve mükellefiyetlerinin bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte başlayacağı,

ancak bu kanuna göre zorunlu sigortalı olarak kayıt ve tescili bulunmak kaydı ile 1.10.1972 tarihinden bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar vergi dairelerine kayıtlı olarak kendi nam ve hesabına bağımsız çalıştıklarını belgeleyen sigortalıların, belgeledikleri süreyi bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir yıl içinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları halinde borçlanabilecekleri ve pirim borçlarını bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde ödemeleri halinde bu sürelerin hizmetten sayılacağı, Ek 16.maddesinde belirtilen bir yıllık sürenin 22.3.1985 tarihinden itibaren yeniden işlemeye başlayacağı bildirilmiştir.

Somut olayda davacının 24.09.1973- 15.10.1974 ile 01.08.1977- 19.04.1983 tarihleri arasında Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilmiş ise de 1479 sayılı Yasanın Ek Geçici 13.maddesine göre 20.4.1982 tarihine kadar esnaf Bağ-Kur sigortalılığı kayıt ve tescilini yaptırmadığı anlaşılan davacının 20.4.1982 tarihinden önce esnaf Bağ-Kur sigortalısı sayılması olanağı yoktur ve belirtilen bu tarihler arasında davacının esnaf Bağ-Kur sigortalılığının tespitine karar verilemeyeceği gözetilerek gözetilerek davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde kabule karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Kabule göre de davacının 20.04.1982 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa kapsamındaki sigortalılığı uyuşmazlık konusu olmadığı ve mahkemece de anılan tarihe kadar (19.04.1982) süre yönünden yapılan değerlendirme ile davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlık konusu olmayan sigortalılık girişinin sehven 19.04.1982 alınmasıyla, kabulüne şeklinde karar tesisi ayrıca isabetsiz görülmüştür. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.