Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/14437 K.2013/18549

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ile davalılardan ....Basım Yayın Dağ. Amb. San. ve Tic. A.Ş. avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dava; davalı ... Basım Yayın Dağ. Amb. San. ve Tic. A.Ş. tararfından yapılan inşaatın şap işlerini üstlenen ...İnş. Gıda Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. işçisinin üzeri saç ile kaplı boşluğa basarak zemine düşmesi düşmesi şeklinde oluşan 21.11.2006 tarihli kazada, sürekli iş göremezlik durumuna giren sigortalıya bağlanan gelirler ile yapılan masrafların tahsili istemine ilişkin olup, 5510 sayılı Yasanın 21. maddesiyle yeniden getirilen “sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı” tazmin hükmünün, 5510 sayılı Yasanın yürürlüğü öncesinde gerçekleşen iş kazalarından kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı gözetildiğinde, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 9, 10 ve 26. Maddeleridir.

506 sayılı Yasanın 9. maddesi; “'işveren çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce örneği Kurumca hazırlanacak işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür. İnşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç bir ay içinde Kuruma verilen veya iadeli-taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgeleri de süresi içinde verilmiş sayılır.

Dışişleri Bakanlığının sigortalı olarak yurtdışı göreve atanan personeli için işe giriş bildirgeleri ise, Kuruma en geç üç ay içinde gönderilir. '' hükmünü içermektedir.

Anılan yasanın 10. maddesine göre ise, 9. maddede öngörülen işe giriş bildirgesini süresinde Kuruma intikal ettirmeyen işverenler hakkında 26. maddede öngörülen sorumluluk halleri aranmaksızın, zararlandırıcı sigorta olayı nedeniyle Kurum tarafından bağlanan gelir ve harcamanın işverenden tahsil edileceğini düzenlemiştir. Yani, davalı işverenin 506 sayılı Yasanın 25.08.1999 tarih ve 4447 sayılı Yasının 2. maddesiyle değiştirilen ve 08.09.1999 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 9 ve 10. maddesi hükmüne göre rücu alacağından sorumluluğu için; işe giriş bildirgesinin sigortalının, işe başlatılmasından önce verilmemiş olması ve zararlandırıcı sigorta olayının da işe giriş bildirgesinin kuruma verilmesinden önce meydana gelmesi gerekir.

Olay sonrası düzenlenen müfettiş raporuna göre, 21.11.2006 tarihli iş kazasının meydana geldiği inşaat işyerinin, ... İnş. Gıda Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. adına 15.11.2006 tarihinde 506 sayılı Yasa kapsamına alındığının davalı şirket ortağı tararfından beyan edildiği, kazalının bu işyerine 21.11.2006 tarihinde çalışmaya başladığı belirtilmiştir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığı altında, davalı ... İnş. Gıda Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ilk defa işyeri bildirgesi verilip verilmediği araştırılarak, anılan tarihte ilk defa işyeri bildirgesi verildiğinin anlaşılması halinde, ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde, işe alınan sigortalılar için, işe giriş bildirgesinin bir aylık süre içinde Kuruma verilmesinin gerekmesine ve davaya konu iş kazasının bir aylık süre dolmadan meydana gelmesine göre, olayda 506 sayılı Yasanın 10. madde koşullarının oluşmadığı kabul edilerek karar verilmesi gerektiği gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur.

2-Mahkemece; sigortalı tarafından açılan ..... İş Mahkemesi’nin 2007/53 Esas sayılı tazminat davasında alınan ve sigortalıyı %20, asıl işveren ... Basım Yayın Dağ. Amb. San. ve Tic. A.Ş.’ni %50, alt işveren ... İnş. Gıda Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.’ni %30 oranında kusurlu bulan kusur raporu hükme esas alınarak karar verilmiştir.

506 sayılı Yasanın 26. maddesinde düzenlenmiş bulunan rücu davaları, sigortalının alacağından bağımsız, kanundan doğan basit rücu hakkına dayalı olup; sigortalı veya hak sahipleri tarafından tazmin sorumluları aleyhine açılan tazminat davalarında alınan kusur tespitine ilişkin bilirkişi raporuyla ulaşılan sonuçlar, rücu davasında bağlayıcı nitelikte bulunmamakta.

506 sayılı Yasanın 26. maddesi çerçevesinde, işçi sağlığı ve iş güvenliği kuralları yönünden ayrıntılı irdeleme içermesi halinde, güçlü delil olarak kabul edilebilmektedir.

(Hukuk Genel Kurulu 17.01.2010 tarih 2010/10-10 Esas, 2010/14 Karar sayılı Kararı) Öte yandan; sigortalı tarafından, açılan tazminat davasında alınan kusur oranları da kesinleşmemiş olup, Mahkemece her hangi bir kusur raporu aldırılmaksızın sigortalının açtığı tazminat davasında aldırılan kusur raporu esas alınarak karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davacı ile davalılardan... Basım Yayın Dağ. Amb. San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalı, bozma sonrası yapılacak yargılamada, hükmü temyiz etmeyen yönünden davacı Kurum yararına oluşan usuli kazanılmış hak durumu hukuksal gerçeğinin gözetilmesi gereği de unutulmamalıdır.