Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/1477 K.2013/4302

Davacı vekili, çocuk ...'in, sigortalılık tescilini iptal eden Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

30.10.1995 doğum tarihli davacının 29.04.2008 günü çalışmaya başlayacağını belirtir işe giriş bildirgesine istinaden davalı işverence tam gün çalışma ile, aylık 30 gün üzerinden bildirilmiş hizmet sürelerinin, davalı Kurum müfettişinin 21.08.2010 tarihli ve FK-2010/140 sayılı raporu sonucunda iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Mahkemenin hükmü ise eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Şu halde mahkemece resen araştırma ilkesi doğrultusunda yapılması gereken iş; davaya ve uyuşmazlığa konu olan sigortalı çalışmaların bildirildiği işyerinin mahiyetinin işl. ve diğer idari danışma faaliyetleri olması karşısında davacı çocuğun söz konusu işyerinde yaptığı işin nitelik ve kapsamı, davacı asilin bilgisine de başvurularak usulünce belirlenmeli, 21.08.2010 tarihli kurum görevlilerince düzenlenmiş olan denetim raporu esas alınmak suretiyle çalışmaların fiili ve gerçek olmamasından hareketle kurum işlemi gerçekleştirilmiş ise; anılan kurum işleminin dayanağını oluşturan 21.08.2010 tarihli ve FK-2010/140 sayılı denetim raporu davalı

Kurumdan celbedilmeli; söz konusu denetim raporu getirtildikten sonra denetim raporuna esas olan deliller mahkemece usulünce araştırılarak gerçekliği saptanmalı, raporda dinlenilen tanıkların anlatımları ile iş bu davada bilgi ve görgülerine başvurulan tanıkların beyanları arasında varsa çelişkiler giderilmeli; davacı çocuğun muhasebe bürosunda çalıştığının iddia edilmesi halinde davacı çocuk tarafından düzenlenmiş muhasebe kayıtları (işe giriş bildirgesi, dönem bordroları, muhtasar beyannameler v.b.) usulünce araştırılarak, davacı çocuğun imzasını veya el yazısını içerir işyeri kayıtları getirtilmeli;

komşu işverenler veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler titizlikle araştırılarak belirlenmeli, belirlenen tanıkların bilgi ve görgülerine başvurulmalı, davalı işyerinden yapılan bildirimlerin tam gün çalışma ile aylık 30 gün üzerinden bildirilmiş olması karşısında , davacı çocuğun eğitim gördüğü kurum ile okuldaki eğitim öğretim süreleri araştırılarak,

çalışmanın gerçekliği ve tam gün esasına dayalı olup olmadığı belirlenmeli ve böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak eylemli çalışma olgusunun gerçekleşip gerçekleşmediği tüm açıklığıyla belirlenmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.