Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/14839 K.2013/18962

Dava, iptal edilen sigortalılıklardan dolayı yersiz olduğu iddiasıyla sigortalılar ve haksahiplerine yapılan sağlık giderleri nedeniyle oluşan Kurum zararının tahsili için yürütülen icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davacı SGK Başkanlığı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun “Hastalık Sigortası” hükümleri içerisinde yer alan ve “Sağlanan yardımlar” başlığını taşıyan 32. maddesinde; sigortalıya, iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortası kapsamı dışında kalan hastalıklarda sağlık yardımı yapılacağı, “eş ve çocuklara sağlık yardımı yapılması” başlıklı 35. maddesinde; sigortalının eşi ve geçindirmekle yükümlü olduğu çocuklarının hastalıkları durumunda yapılacak sağlık yardımları belirtilerek,

“Gelir ve aylık almakta olanlar ile aile bireylerine sağlık yardımı yapılması” başlığını taşıyan 36. maddesinde, pasif sigortalılar ile hak sahiplerinin sağlık yardımından yararlanması; "sigortalılık niteliğinin yitirilmesi" başlığını taşıyan 40. maddesinde "sigortalılık niteliğini yitirenlerden, bu tarihten önceki bir yıl içinde en az 120 gün hastalık sigortası primi ödemiş olan sigortalı ile haksahiplerinin kanunda belirtilen yardımlardan yararlanacağı düzenlenmiş olup, benzer düzenlemelere 5510 sayılı Kanunda da yer verilmiştir.

İncelenen dosyada; mahkemece, yalnızca davalının Sis Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti'ndeki iptal edilen bildirimleri dikkate alınarak, 07.12.2005 ile 30.03.2006 tarihleri arasında davalı ve haksahiplerine yapılan sağlık giderleri yönünden itirazın iptaline karar verildiği, davalı ...'ın Sis Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti'ndeki bildirimlerinin ise 01.07.2005-30.10.2005 tarihleri arası olduğu, bu dönem dışında başka işyerinden bildirimlerinin de kurumca iptal edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan hukuki ve maddi olgular çerçevesinde; bildirimin, 506 sayılı Kanunun 2 ve 6. maddelerinde öngörüldüğü şekilde hizmet akdine dayalı olarak eylemli ve fiili çalışmanın sonucu olup olmadığının yöntemince araştırılıp, açıklığa kavuşturulmalı, davalının çalışmasının gerçek olup olmadığı hususunda, bilgi sahibi olabilecek kişiler saptanarak, tanık sıfatıyla dinlenmeli, Kurumca iptal edilen bildirimleri dikkate alınarak 506 sayılı yasanın 40. maddesi gözetilerek, fiilen çalışmadığı için sigortalığı iptal edilen davalı ve haksahiplerinin;

haksahibi olarak başkalarının üzerinden veya davalının sigortalılık niteliğini yitirmeden önce Kanunda belirtilen prim ödeme şartını gerçekleştirip gerçekleştirmediği dikkate alınarak, davaya konu sağlık yardımlarından yararlanıp yararlanamayacağı araştırılıp (özellikle ayrınıtılı şekilde davalı Kurumdan sorulup) değerlendirilmeli, yararlanma imkanı olan kısımlar var ise davaya konu Kurum alacağından indirilerek,

varsa, bakiye tahsili gereken miktar belirlenmeli, davalı ve haksahiplerine yapılan sağlık giderlerinin tahsili için ayrıca Adana 7. İcra Müdürlüğünün 2009/12064 E. Sayılı dosyasında yapılan takip konusu da dikkate alınarak mükerrer tahsilat olup olmadığı araştırılmalı, davalı hakkındaki ceza dava dosyasının sonucu bekletici mesele yapılmalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.