Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/15262 K.2014/4417

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda; davacı, 25.09.2008- 20.06.2009 tarihleri arasında davalı B.. İ..'nın müdürlüğünü yaptığı dava dışı A. İnş Turizm Lmd. Şti tarafından işletilen Özel A. Kız öğrenci yurdunda temizlik işçisi olarak ve kantin hizmetlerinde çalıştığının tespitini istemiştir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, hüküm kurmaya elverişli ve yeterli değildir.

Mahkemece, öncelikle, davacının çalıştığını iddia ettiği dava dışı A. İnş Turizm Lmd.

Şti'ne HMK 124. maddesi gereğince husumet yöneltilmesi için davacıya mehil verilmeli, davalı işverenin göstereceği bütün deliller toplanmalı, şirket adına işlem gören kantin işletmesi dışında başka bir kantin işletmesinin olup olmadığı araştırılmalı, tanık beyanlarında, iki ayrı kantin işletmesinin bulunduğuna dair ifadelerin yer almaması nedeni ile bu konudaki çelişki giderilmeli, daha sonra re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda; davalı işyerine ait bordrolardaki uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde çalışması bulunan bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı;

talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde, sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren, ya da, bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, dinlenen tanık beyanlarından sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının, hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da, bildirim dışı kaldığı hususu, yeterince araştırılmalı; tam zamanlı olup olmadığı, işin ve işyerinin kapsamı gözetilerek belirlenmeli, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra, elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır