Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/1564 K.2013/6760

Dava, iş kazası sonucu ölen sigortalının annesine ölüm geliri bağlanması istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalı Kurum avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava, 08.08.2000 tarihinde ölen sigortalının annesinin 23.09.2008 tarihli ölüm geliri bağlanması talebinin reddine ilişkin Kurum işleminin iptali ile, 08.08.2000 tarihinden itibaren gelir bağlanması istemine ilişkin olup, Mahkemece, sigortalının sağlığında annesinin geçimini sağlamadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir.

5510 sayılı Yasa'nın geçici 1. maddesi ile '' 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı Kanunlara göre bağlanan veya hak kazanan; aylık, gelir ve diğer ödenekler ile 08.02.2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun 1 inci maddesine göre ödenmekte olan ek ödemenin verilmesine devam edilir. Bu gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümleri uygulanır. '' düzenlemesi öngörülmüş olup,davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasa'nın 24. maddesidir.

506 sayılı Yasa'nın 24. maddesi'nin sigortalının ölümü tarihinde yürürlükte bulunan şekline göre hak sahibi ana-babaya aylık bağlanabilmesi için geçiminin sigortalı tararfından sağlanması koşulu öngörülmekte idi. Nevar ki anılan madde. 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Yasanın 35. maddesi ile yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, 506 sayılı Yasanın 24. maddesinin birinci fıkrasındaki "geçiminin sigortalı tarafından sağlandığı belgelenen" ibaresi " ... güvenlik kuruluşlarına tabi çalışmayan veya 2022 sayılı Kanuna göre bağlanan aylık hariç olmak üzere buralardan her ne ad altında olursa olsun gelir veya aylık almayan" şeklinde değiştirilmiştir.Sigortalının ölümü tarihinde yürürlükte olmayan bu düzenleme lehe koşullar içerdiğinden, geçimişe yürütülmeli ve ölüm geliri bağlama koşullarının belirlenmesi bakımından esas alınmalıdır.

Öte yandan davacıya, eşinin ölümü üzerine 01.12.2010 tarihinden itibaren ölüm aylığı bağlanmış olup, sonradan aylık bağlanmasının ölüm aylığının kesilmesi nedeni olup olmadığının tartışılması gerekmektedir.

6.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren ve 4958 sayılı Yasa ile 506 sayılı Yasaya eklenen geçici madde 91'e göre .—......6.8.2003 tarihinden önce ölen sigortalıdan dolayı hak sahibi ana ve babaya; ... Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi çalışmaları veya kendi çalışmalarından dolayı buralardan gelir veya aylık almaları nedeniyle gelir ve aylıkları kesilenlere, gelir ve aylığın kesildiği tarihe kadar yapılan ödemeler geri alınmaz. Ana ve babalardan ...

Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi çalışmaları veya buralardan kendi çalışmalarından dolayı gelir veya aylık almaları nedeniyle Kurumca tahsil edilmiş olan tutarlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde talepleri halinde ilgililere aynen iade edilir.'' düzenlemesi öngörülmüştür.Yine aynı yasaya 4958 sayılı Yasa ile eklenen ''Ek Madde 46 de (Ek madde: 29.07.2003 - 4958 S.K./53. md.) ise.

Bu maddenin yürürlüğe girmesinden sonra ölen sigortalıların anne ve babalarına bağlanan gelir ve aylıklar ... güvenlik kuruluşlarına tabi olarak çalışmaya başladıkları veya 01.07.1976 tarihli ve 2022 sayılı Kanuna göre bağlanan aylık hariç olmak üzere, bunlardan her ne ad altında olursa olsun gelir veya aylık almaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başından itibaren kesilir.'' düzenlemesi öngörülmektedir.

Sonuç olarak, anılan düzenlememlere göre, 06.08.2003 tarihinden önce hak sahibi sıfatını taşıyan ana-babaya sonradan aylık bağlanması ölüm gelirinin kesme nedeni olarak öngörülmemiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalara göre, 506 Sayılı Yasa'nın 4958 sayılı Yasa ile değişik 24. maddesi ve geçici 91. maddesi ve ek 46. maddesi birlikte değerlendirilerek ölüm geliri bağlanma koşulları irdelenmesi ve gelir bağlama tarihi belirlenirken 506 sayılı Yasa'nın 99. maddesi gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.