Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/17550 K.2013/22819

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyularak hükümde belirtilen gerekçelerle davanın ... ve ... yönünden pasif dava ehliyeti yokluğundan (husumetten) reddine, davalılar Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı ve ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılardan Kurum ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Davalı vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, 1998 yılı Temmuz ayından, 2008 yılına kadar, Kaymakamlığın ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün talimatı ile, Milli Egemenlik İlköğretim Okulunda bekçi ve hademe olarak çalıştığını, ücretinin ise, dahili davalı ve Kaymakamlığa bağlı ...'ndan (SYDV) sosyal yardım şeklinde ödendiğini ileri sürerek; diğer davalı SGK Başkanlığı'na bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine karar verilmesini istemiş; Mahkemece, bozma sonrası, ... ve Milli Eğitim Bakanlığına karşı açılan davanın husumet yönünden reddine; davalı SGK Başkanlığı ile diğer davalı ... SYDV aleyhine açılan davanın ise kabulü ile, davacının davalı Vakıfta 18.10.1998 - 15.07.2008 tarihleri arasında asgari ücretle kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, "sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez." Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olay incelendiğinde; Davacının, Milli Egemenlik İlköğretim Okulunda bekçi ve hademe olarak çalıştığına hükmedilmesi karşısında, ... açısından husumetten red kararı verilmesi yerinde değildir. Zira, ayrıntısı önceki bozma kararında belirtildiği üzere, ... 4857 sayılı İş Kanununun 7. maddesi gereği bu olayda işveren olarak kabul edilmelidir. Ayrıca davacının Silvan SYDV'den almış olduğu ödemelere ilişkin makbuzların 25.02.2003 tarihinden itibaren başlaması karşısında bu tarihten önceki iddia açısından, hizmetin geçtiği iddia edilen okulda çalışan personelin beyanına başvurulmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklamalar ışığında, ... işveren veren olarak kabul edilmeli, hizmetin geçtiği okulda çalışan müdür, öğretmen ve diğer memurlar, ilgili Milli Eğitim Müdürlüğünden sorularak tespit edilip, tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, çalışmanın niteliği, süresi, kesintili olup olmadığı, tatillerde çalışılıp çalışılmadığı tereddüte yer bırakmayacak şekilde ortaya konulmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar SGK Başkanlığı ve Silvan SYDV vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.