Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/1792 K.2013/3551

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum ve davalı işveren vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Yasanın Geçici 7.maddesi kapsamında uygulama alanı bulan 506 sayılı Yasanın 79/10 maddesidir.

506 sayılı Yasanın 6. maddesinde ifade edildiği üzere “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve feragat edilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi karşısında, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olduğu, bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğunun gözetilmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, 1.9.2001 tarihinden 18.7.2004 tarihine kadar davalıya ait işyerinde sürekli çalıştığı halde, eksik bildirilen 1.9.2001 ile 31.12.2002 tarihleri arasındaki hizmetinin bildirilmesini talep etmiştir.Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, bu kararın eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamına göre; davacının davalı işveren tarafından 1.1.2003 ile 18.7.2004 tarihleri arasında yurt dışındaki 5 sicil numaralı işyerinden sürekli ve kesintisiz olarak topluluk sigortası bildirimi yapıldığı, işverenlik tarafından 1.1.2003 tarihli işe giriş bildirgesinin 10.1.2003 tarihinde Kuruma intikal ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece beyanlarına başvurulan tanıkların davalıya ait yurt içindeki 104163 sicil numaralı işyerinden bildirimi yapılmış şahıslar olduğu görülmüş, davacının, 1.9.2001 tarihinde çalışmaya başladığı kabul edilmiş ise de, bu dönemde başka bir işyerinden çalışma bildirimi olduğu, kaldı ki, işyeri şahsi dosyasına göre de, 24.9.2001 tarihinde çalışmaya başladığının belirtiliyor olması karşısında, davacının bildirim dışı kalan dönemde davalının yurt içindeki işyerinde mi yoksa yurt dışındaki işyerinde mi çalıştığı, davacının çalışmaya başladığı tarih ve çalışmanın kesintiye uğrayıp uğramadığı,

şayet uyuşmazlık konusu dönemde yurt dışındaki işyerinde çalışıyorsa 5 sicil numaralı işyerine ait dönem bordroları celbedilerek, bu dönemde çalışması bildirilen bordro çalışanlarından Mahkemece re'sen seçilenlerin tanık sıfatıyla beyanlarına başvurulmalı, işverenlik tarafından gönderilen davacıya ait şahsi dosyadaki kayıtlar da gözetilmelidir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında yapılacak araştırma ve incelmenin sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, bu yönler gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma sonucunda yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davalı tarafların vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.