Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/19464 K.2014/2351

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, davalı şirketin temizlik elemanı olarak Kız İmam Hatip Lisesinde 01.12.2005-24.06.2010 tarihleri arasında çalıştığını, Kuruma bildirilmeyen 2005-2006 ve 2006-2007 dönemlerine ilişkin hizmetlerinin tespitini istemiş; Mahkemece, mevcut belgeler ile Kuruma yapılan bildirimlerin uyumlu olduğu, davacı tarafından dönem bordro tanığı bildirilmediği, dönem bordrolarında çalışanların çoğunun davacı ile aynı yerde çalışmadıkları, bu nedenle re'sen bordro tanığı da seçilemediği, çalışılan işyerinin resmi kurum olması ve okul müdürü olan tanığın anlatımı değerlendirilerek davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Somut olayda; davacının, 18.02.2007 tarihi ile 24.06.2010 tarihleri arasında davalı şirket ile İmam Hatip Lisesi Müdürlüğü arasında akdedilen hizmet alımı sözleşme süreleri ile uyumlu olarak Kuruma bildirimlerinin yapıldığı, talep edilen sürelerin bundan önceki döneme ilişkin olduğu, davalı şirket ile adı geçen okul arasında 18.09.2006-18.06.2007 tarihleri arasını kapsayan hizmet alım sözleşmesinin de bulunduğu hususları dikkate alındığında.

Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi gereğince, davacının iddia ettiği çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, davaya konu döneme ilişkin bordrolar celbedilmeli, talep edilen 2005-2007 arası dönemde çalışan öğretmenler ile bordro tanıkları saptanarak,

re'sen bilgi ve görgülerine başvurulmalı, ihaleden sorumlu idareci dinlenilmeli, kolluk marifetiyle tespit edilecek komşu işyeri sahip ve çalışanları tespit edilerek tanık olarak bilgilerine başvurulmalı, talebe konu dönemde davalı Kurum tarafından yoklama memurları veya müfettişleri tarafından yapılmış, varsa tahkikat raporları, tespit tutanakları gibi kayıt ve belgeler celbedilerek bu şekilde fiili çalışmanın varlığı araştırılmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği ile iddia olunan çalışmanın gerçek ve fiili olup olmadığı nazara alınmalı;

böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Anılan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.