Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/1957 K.2013/8267

Dava, ... ... sigortasına giriş tarihinin, ...’de sigorta başlangıcı olarak tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

02.04.1956 doğumlu olup, 18 yaşını 02.04.1974 tarihinde ikmal eden ve ...’da geçen 03.04.1974 – 21.07.1976 tarihleri arası yurt dışı hizmetlerini 3201 sayılı Yasaya göre borçlanan davacı, ... ... sigortasına giriş tarihi olan 12.06.1972 tarihinin, ...’de sigorta başlangıcı olarak tespitini istemiş, Mahkemece, istem gibi davanın kabulüne karar verilmiştir. ... Cumhuriyeti ile ... Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan ...

Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmü, bir kimsenin ... sigortasına girmeden önce, ... ... sigortasına girmiş bulunması halinde, ... sigortasına giriş tarihinin, ... sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğini öngörürken.

Anayasamızın 90/son maddesi uyarınca da, yöntemince yürürlüğe konulmuş Uluslararası sözleşmeler kanun hükmünde olduğu gibi, normlar hiyerarşisi yönünden uluslararası sözleşme kurallarına uygulamada yasal güç tanınmakta ve bu kuralların uygulanma önceliği haiz bulunmaktadır. Öte yandan yurt dışında bulanan ...

Vatandaşlarının yurt dışında geçirdikleri hizmet sürelerinin, ... güvenlikleri bakımından borçlanma suretiyle değerlendirilebilme imkanı 22.05.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3201 sayılı Yasa ile mümkün hale gelmiştir.Anılan Yasanın amaç ve kapsamını belirleyen 1’inci madde hükmüyle, ... Vatandaşlarının yurt dışında 18 yaşını doldurduktan sonra,...

Vatandaşı iken geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ev kadını olarak geçen sürelerin.. istek halinde 3201 sayılı Yasa hükümleri uyarınca ... güvenlikleri bakımından değerlendirilebileceğini öngörmüştür.

Bahsedilen yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, anılan Uluslararası sözleşme hükmünün uygulanabilmesi, ... ... sigortasına giriş tarihini içeren yurt dışı sürelerinin 3201 sayılı Yasa kapsamında usulünce borçlanılmasıyla mümkündür. Nitekim somut olayda da, ... ... sigortasına 12.06.1972 tarihinde giren davacı, yurt dışı sürelerinin, ... güvenliği bakımından değerlendirilmesi aşamasında 3201 sayılı Yasaya göre 03.04.1974-21.07.1976 tarihleri arası olarak borçlanmıştır.

Şu halde, davacının ...’deki sigortalılık başlangıç tarihi, 18 yaşın ikmal edildiği 03.04.1974 tarihi olarak alınması mümkün olup; aksini öngören mahkeme kabulü hatalıdır. Kaldı ki, dosyası içerisinde yer alan tercümeli ... ... Sigorta Emeklilik Kurumu yazısında, davacının ...’da geçen 12.06.1972-21.07.1976 tarihleri arası mecburi sigortalılık sürelerine ilişkin primleri 22.11.1978 tarihli kararla iade alarak yurt dışı çalışmalarını tasfiye ettiği belirtilmektedir.

Prim iadesi suretiyle tasfiye edilen yurt dışı hizmetlerindeki anılan tasfiye edilme hali, söz konusu yurt dışı sürelerinin, 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlandırılarak, sigortalının ... güvenliği bakımından değerlendirilmesinde, aksine bir düzenleme bulunmadığından engel değildir. Ancak tasfiye edilen yurt dışı hizmetlerin, sigortalılık başlangıcında esas alınıp alınamayacağı konusuna gelince; ... Cumhuriyeti ile ... Federal Cumhuriyeti arasında aktedilen ...

Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmü, bir kimsenin ... sigortasına girmeden önce, ... ... sigortasına girmiş bulunması halinde, ... sigortasına giriş tarihinin, ... sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğini belirtmekle birlikte, anılan hükmün uygulanabilirliği, her iki ülke mevzuatına göre dikkate alınabilecek bir sigortalılık süresinin bulunması halinde mümkündür.

Sigortalı hizmetlerin tasfiye edilmesi halinde, tasfiyeye uğramış hizmetlerin ... sigorta hukuku açısından geçerliliğini yitirmiş sayılması ve artık her iki ülke mevzuatına göre nazara alınabilecek bir sigortalılık süresi kalmayacağından, ... Cumhuriyeti ile ... Federal Cumhuriyeti arasında imzalanan ...

Güvenlik Sözleşmesinin, konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmü uyarınca, ... sigortasına giriş tarihinin, ...’de sigorta başlangıcı olarak sayılması mümkün olmayacaktır. Kuşkusuz bu halde sigorta başlangıcı, 3201 sayılı Yasanın 5.madde hükmü çerçevesinde belirlenmesi gerekecektir. Şu halde yapılması gereken iş.

3201 sayılı Yasa kapsamında borçlanmaya konu yapılan ve ... sigortasına giriş tarihini de kapsayan 12.06.1972 – 21.07.1976 tarihleri arası yurt dışı çalışmaların, tasfiye edilip edilmediği usulünce yapılacak araştırma ile belirlenmeli; tasfiye edildiğinin anlaşılması halinde, sigorta başlangıç tarihine yönelik davacı istemi, yukarıdaki ilkeler çerçevesinde yeniden yapılacak değerlendirme ile varılacak sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.