Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/21780 K.2014/18302

Dava, itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, davalı Kurum tarafından, 16.12.2006 tarihli trafik kazası sonucu, Bağ-kur sigortalısı dava dışı S.K.’un bakmakla yükümlü olduğu A. K.’a yapılan tedavi masraflarının tamamının talep edilmesi üzerine, ekli sunulan banka dekontuna göre 25.02.2009 tarihinde ödendiğini, ödeme yapıldıktan sonra ceza yargılamasında yapılan inceleme ve alınan kusur raporunda kazalı yaya A. K. ve sigorta şirketinin araç sürücüsü C. C.’ın ayrı ayrı %50 kusurlu olduğunun bildirildiğini, buna göre verilen ceza kararının kesinleştiğini, kusur oranına göre fazla ödenen 17.270,50TL ‘nın faizi ile birlikte tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatının tahsilini talep etmiştir.

Mahkemece, kesinleşen ceza ilamı ve alınan kusur raporuna itibar edilerek davacı sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere Kurum zararının %50’sinden sorumlu olduğundan bahisle, fazla ödenen miktarın davalı Kurumdan talep edebileceğinden icra takibinin devamına karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Dosya kapsamına göre, 16.12.2006 tarihinde sürücü C.C. yönetimindeki .... plakalı araçla seyir halinde iken yaya A.K.’a çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası nedeniyle yapılan ceza yargılamasında, sürücü ve yayanın kusurlarının eş değer olduğu kabul edilerek, sürücü Cemil’in taksirle bir kişinin ölümüne neden olmak suçundan 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılıp hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair verilen 11.06.2008 tarihli kararın, 25.07.2008 tarihinde kesinleştiği, kazaya karışan aracın kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin bulunduğu,

davalı Kurumun 11.11.2008 varide tarihli yazısında; sigortalı... plakalı aracın trafik kazasına karıştığı, olay ile ilgili ceza mahkemesi kararının ekli olduğu bildirilerek, toplam 34.541,34TL kurum zararının ödenmesini istediği, 25.02.2009 tarihinde de 34.541,00TL ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

818 sayılı Borçlar Kanununun 62. maddesinde, borçlu olmadığı şeyi isteğiyle veren kimsenin hatalı olarak kendisini borçlu zannederek verdiğini kanıtlamadıkça onu geri alamayacağı, zamanaşımına uğramış olan bir borcu eda veya ahlaki bir görevi yerine getirmek için verilen şeyin geri alınamayacağı belirtilmiştir. Benzer düzenleme 6098 sayılı Borçlar Kanununun 78. maddesinde yer almaktadır.

Öte yandan, İhtirazi kayıt, alacaklının borçluya yönelttiği bir irade bildirimi ile yapılır. Bu bildirim ifadan önce ya da en geç ifanın ardından derhal yapılmalıdır. Şekle tabi değildir. Ön koşul ileri sürülmezse ilişkin olduğu hakkın düşmüş sayılması, o haktan zımnı olarak vazgeçilmiş olması esasına dayanır.

Yukarıdaki yasal düzenlemeler ve açıklamalar ışığında, davalı tarafça 11.11.2008 varide tarihli yazı ile uyuşmazlık konusu Kurum zararının davacı sigorta şirketinden talep edilmesi üzerine, davacı sigorta şirketi tarafından banka aracılığıyla Kuruma ödendiği anlaşılmakla, ödeme sırasında ihtirazi kayıt ileri sürülüp sürülmediği de dikkate alınarak somut olayda 818 sayılı Borçlar Kanunun 62. maddesi şartlarının oluşup oluşmadığı konuları tartışılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.