Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/22482 K.2014/9349

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin, sair temyiz itirazlarının reddine;

2-Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı, Temmuz/1993-30.06.2008 tarihleri arasında askerlik dönemi hariç kesintisiz çalışmalarının tespitini istemiş, mahkemece; 5510 sayılı Kanunun 60/G maddesi de gözetilmek suretiyle, 01.07.1993 tarihinden itibaren bildirilmeyen hizmetler ile işe giriş bildirgesinin verildiği 01.03.1996 tarihinden itibaren eksik bildirilen hizmetlerin tespitine karar verilmiştir.

Eldeki somut olayda; tespitine karar verilen 01.07.1993-01.03.1996 dönemi yönünden, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle, süresinin belirlenebilmesi amacıyla; kayıtlarda gözükmeyen çalışmaların neden kayıtlara geçmediği yöntemince araştırılmalı, yazılı belge ibraz olunmayan çalışma süreleri yönünden dinlenilmeyen bordro tanıkları, aynı yörede komşu ve benzeri işleri yapan işverenler ve bunların çalıştırdıkları kişiler ile gerekirse dinlenilen tanıkların yeniden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, işçi alacakları davasında dinlenilen tanık beyanları ile iş bu davadaki beyanlar karşılaştırılmalı,

sonradan dinlenen tanık beyanları ile daha önce dinlenen tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde giderilmeye çalışılmalı, çalışmaların başlangıcı ile süresi konusunda gerekli tüm soruşturma yapılarak, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, yukarıda açıklanan maddi ve hukuki esaslar doğrultusunda yargılama yapılması ve elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.