Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/2316 K.2013/9995

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilamında belirtilen gerekçelerle, davanının kısmen kabulüne karar vermiştir

Hükmün, davacı vekili, davalı SGK vekili ve diğer davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda, Mahkemece; davacının, davalı şirketteki çalışmalarının tespitine karar verilen dönem belirlenirken, taraflarca dinletilen tanıkların, bodrodaki çalışma süresi dikkate alınmıştır. Oysa, davalı şirkete ait dönem bodrolarında, kabul edilen bu çalışma dönemleri dışındaki sürede çalışması bulunan başkaca bodro tanıkları bulunduğu halde, mahkemece, bu kişilerin beyanına re'sen başvurulmadığı, davacının şirket kurulmadan önce davalı ... Altas adına kayıtlı diğer davalıların murisinin işlettiği oto galeri işyerinde çalışmalarının bulunduğu iddiası karışısında böyle bir işyerinin varlığının vergi dairesinden araştırılmadığı, komşu işyerlerinden araştırılıp sorulmadığı anlaşılmıştır.

Şu halde; Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi ışığına; davalı şirketteki çalışmalara ilişkin davalı şirketin 11.06.2003 tarihinde tescil edildiği ve davalı şirkete ait iki ayrı işyerinin kapsam tarihleri dikkate alınarak, diğer bodro tanıkları resen belirlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davalı şirkete ait işyerlerinin kapsama ./..

-2-

alındığı tarihler ile şirketin tescil edildiği tarih arasındaki süre yönünden, sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davalı ... Altas adına kayıtlı olduğu iddia edilen oto galeri işyerinin, vergi kaydının bulunup bulunmadığı, var ise işyerinin kim adına kayıtlı olduğu, hangi tarihler arasında faal olduğu ve fiilen kimin işlettiği araştırılmalı.

Kurumda böyle bir işyerinin tescil kaydının bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacı tarafça çalıştığı iddia edilen oto galeri işyerinin tescil kaydının bulunması halinde, varsa kuruma verilmiş bodrolardan talep edilen dönemi kapsar şekilde resen seçilecek bodro tanıklarının, bodro tanıklarının bulunmaması halinde, aynı çevrede işyeri olan komşu işyeri işverenleri ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, gerekirse davacı vekilinin sunduğu araç alım satım sözleşmelerindeki kişilerde araştırılıp bulunarak söz konusu araçları kimden aldıkları (oto galeriden mi),

davacının bu sözleşmeleri kim adına yaptığı, davacının iddia ettiği oto galeri işyerindeki çalışmalarına ilişkin bilgi ve görgüleri sorulmalı, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak, davacının çalışmalarının hangi işveren nezdinde hangi sürelerde geçtiği, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Kabule göre de; davacının, davalı şirkette çalıştığına karar verilmesine göre, davalı şirket dışındaki davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, ayrıca, davacının talebinin kısmen hüküm altına alıması nedeniyle, davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesi ve yargılama giderleri yönünden kabul ve red oranına göre yargılama giderinin belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi isabetsizdir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, tarafların bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.