Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/23843 K.2014/18326

Dava, çakışan dönemde SSK’lı çalışmalara üstünlük tanınması ve iptale konu sigortalılık süresinin geçerli sayılıp mevcut sürelere eklenmesi ve SSK’dan bağlanan yaşlılık aylığının iptaline dair Kurum işleminin iptali ile durdurma tarihinden itibaren ödenmesi istemine ilişkindir. Mahkemece, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5458 Sayılı Yasanın 16. maddesi “8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu ile 506, 1479, 2925 ve 2926 sayılı kanunlardan birine tâbi sigortalı iken, aynı sürede bir diğer S.. K..na, adına prim ödendiği anlaşılan sigortalılardan yersiz tahsil edilen prim asılları, sigortalı ya da hak sahiplerinin talebi, T.C.

Emekli Sandığı bakımından ayrıca kurumların da talebi halinde işsizlik sigortası primi hariç olmak üzere hizmetlerin çakıştığı sürede prim borcu aslına mahsup edilmek üzere en geç 6 ay içinde tâbi olması gereken S.. K..na devredilir. Çakışan hizmet süresine ilişkin devredilen miktarın prim borcu aslını karşılamaması halinde, bakiye prim borcu ilgili kanun hükümlerine göre sigortalıdan veya 5434 sayılı Kanuna tâbi kurumdan tahsil edilir.

Sosyal sigorta kanunlarındaki sigortalılığın tespiti ile hizmetlerin birleştirilmesine ait hükümler saklıdır.

Bu nitelikte olup bu Kanunun yürürlük tarihine kadar çakışan hizmet süreleri sosyal güvenlik kurumlarınca iptal edilmemiş olan sigortalılar da bu hükümden yararlandırılır.” hükmünü, 5510 Sayılı Yasanın 53/1. maddesi ise “Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tâbi olmasını gerektirecek şekilde çalışması halinde;

öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (c) bendi kapsamında çalışması yoksa ilk önce başlayan sigortalılık ilişkisi esas alınarak sigortalı sayılır...” hükmünü, anılan maddenin 5. fıkrası ise “Sigortalının, bu madde hükmüne göre sigortalı sayılması gereken sigortalılık halinden başka bir sigortalılık hali için prim ödemiş olması durumunda, ödenen primler birinci fıkraya göre esas alınan sigortalılık hali için ödenmiş ve esas alınan sigortalılık halinde geçmiş kabul edilir.” hükmünü içermektedir.

Dosya içeriğine göre.

22.07.1976-27.07.1984 ve 16.06.2006-29.06.2010 arası dönemlerde 1648 gün zorunlu SSK çalışması bulunan davacının, ayrıca 256 gün askerlik süresini SSK’ya borçlandığı, 06.08.1990-22.09.1992 ve 13.11.1992-15.08.2005 arası dönemlerde tam ve 5348 gün Esnaf Bağ-Kur hizmeti de dikkate alınarak 30.06.2010 tarihli tahsis talebine göre 03.05.1958 doğumlu olan sigortalıya toplam 7252 gün üzerinden 01.07.2010 tarihi itibariyle mülga 506 Sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı bağlanıp 18.12.2012 tarihine kadar 23.947,05 TL tutarında ödemede bulunulduğu, 02.04.2012 tarihli kontrol memuru tutanağında; ...990 sicil No’lu O.

Hazır Giyim Limited Şirketi, ... 760 sicil No’lu B. Hazır Giyim Limited Şirketi, ...273 sicil No’lu İ. Hazır Giyim Limited Şirketi, ...930 sicil No’lu A.

Hazır Giyim Limited Şirketi işyerlerinde inceleme yapıldığının, zaman zaman düzenlenen fiili tespit tutanaklarında davacı dahil sigortalı gösterilen 37 kişinin ismine rastlanmadığının, alınan ifadelerde de söz konusu kişilerin çalışmadıklarının beyan edildiğinin ve 37 kişinin tümünün hizmetlerinin iptali gerektiğinin belirtildiği, ancak dosyada mevcut tutanak içeriğinde bahse konu 37 kişinin hangi işyerinden ve hangi tarihler arasındaki bildirimlerinin iptal edildiğine dair tespit ve değerlendirmenin yer almadığı ve sadece genel değerlendirme ile yetinildiği, 12.10.2012 tarihli iç yazışma içeriğinde;

davacı dahil 37 kişinin isim listesi eklenerek, 02.04.2012 tarihli denetmen raporuna göre listede adı geçenlerin ...990 sicil No’lu O.Hazır Giyim Limited Şirketinden 2004/3-2012/2.

Aylar arası yapılan bildirimlerinin sahte olduğu gerekçesiyle iptal edildiğinin belirtildiği, yine Kurum tarafından davacıya hitaben düzenlenen 13.12.2012 tarihli yazıda; sahte hizmet sebebiyle 01.07.2010-18.12.2012 arası dönemde ödenen 23.947,05 TL’nin borç kaydedildiğinin belirtildiği, davaya konu 02.02.2008-29.06.2010 arası dönemde ...990, ...991 ve ...478 sicil No’lu işyerlerinden davacı adına kısım kısım bildirimlerin bulunduğu ve davacı yönünden iptale konu bildirim dönemlerinin somutlaştırılmadığı, ayrıca Kurum cevap dilekçesinde.

02.02.2008-29.06.2010 arası dönemdeki hizmetlerin fiili olmadığı, 01.02.1996-01.08.1996 arası dönemdeki SSK’lı çalışmaların ise Bağ-Kur sigortalılığı ile çakıştığı gerekçesiyle iptal edildiğinin belirtildiği, Bağ-Kur sicil dosyası celp edilmemiş ise de 01.02.1996-01.08.1996 arası dönemde 181 gün zorunlu SSK’lı çalışmanın Bağ-Kur ile çakıştığı,

eldeki dava ile 01.02.1996-01.08.1996 döneminde çakışan Esnaf Bağ-Kur sigortalılığının iptali ile SSK sigortalılığına üstünlük tanınmasının ve 02.02.2008-29.06.2010 arası dönemdeki iptale konu zorunlu SSK’lı çalışmanın geçerli sayılıp durdurulan aylıkların 18.12.2012 tarihinden itibaren ödenmesi gerektiğinin tespitinin talep edildiği, Mahkemece, gerekçede.

01.02.1996-01.08.1996 arası 181 günlük çakışan dönemde önce başlayan Esnaf Bağ-Kur sigortalılığına itibar edilmesi gerektiği, 02.02.2008-29.06.2010 arası SSK’lı bildirimlerin fili olmadığının denetmen raporuyla belirlenip aksi sabit oluncaya kadar tutanağın geçerli olduğu ve davanın ispatlanamadığı belirtilerek yazılı biçimde davanın reddine hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yapılan inceleme ve araştırmanın hüküm kurmaya elverişli olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Öncelikle davacının Bağ-Kur sicil dosyası celp edilip çakışan SSK ve Esnaf Bağ-Kur sigortalılık süreleri açık ve net bir biçimde belirlenmeli, yine davaya konu 02.02.2008-29.06.2010 arası dönem içindeki bildirimlerin ilişkin olduğu işyerleri belirlenip fiili olmadığı gerekçesiyle iptali istenen SSK’lı bildirimlerin hangi işyerlerinden yapıldığı belirlenip somutlaştırılmalı, İptale konu bildirimlerin ilişkin olduğu işyerine ait işyeri dosyaları ile dönem bordroları ve ücret bordroları celp edilip birlikte değerlendirilerek,

tespit edilecek bordro tanıklarının, çalışmanın varlığına, niteliğine, başlangıcına ve süresine, işin sezonluk olup olmadığına ilişkin bilgi ve beyanları tespit edilmeli, davacı sigortalının, fiili ve gerçek çalışmalarının varlığı ve süresi hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek biçimde belirlenmeli, davacı sigortalının başka sosyal güvenlik kanunlarına tabi sigortalılık sürelerinin veya borçlanmalarının bulunup bulunmadığı araştırılıp tahsise etkisi değerlendirilmeli, yukarıdaki mevzuat hükümleri de gözetilerek ve bu yönde bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle,

toplanan ve toplanacak delillerin sonucuna göre bir karar verilmelidir. Eksik inceleme ve araştırmayla yazılı biçimde tesis edilen hüküm usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

O halde; davacı avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.