Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/25344 K.2014/8820

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davalılar avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davalı işverene ait metal mutfak eşyaları üretiminin yapıldığı 25864 sicil numaralı işyerinden 28.07.2003 – 31.07.2003, dava dışı farklı işverene ait işyerinden 02.05.2007 – 10.05.2007 tarihleri arasında davalı Kuruma eksiksiz bildirimleri gerçekleştirilen, 05.10.2004 – 05.01.2006 döneminde askerlik ödevini yerine getiren, 27.04.2007 – 11.05.2007 tarihleri arasında ücretsiz izin kullandığını belirten davacının istemi, 20.04.1999 - 15.01.2008 döneminde hizmet akdine tabi olarak geçen ve bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin olup mahkemece yapılan yargılamada, askerlik, ücretsiz izin, bildirim dönemleri dışlanmak suretiyle 20.04.1999 – 27.07.2003, 01.08.2003 – 04.10.2004, 20.01.2006 – 26.04.2007, 12.05.2007 – 15.10.2008 tarihleri arasındaki süreler hüküm altına alınmıştır.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada mahkemece yapılan yargılamada bazı tanıkların anlatımlarına dayanılarak karar verilmiş ise de işverence aylık prim ve hizmet belgeleri düzenlenmemesine karşın vergi kaydının olduğu 20.01.2006 – 26.04.2007, 12.05.2007 – 15.10.2008 dönemleri yönünden belirsizlik ve çelişkinin bulunduğu, elde edilen kanıtların hüküm kurmaya elverişsiz olduğu belirgindir. Bu bakımdan söz konusu dönemlere ilişkin, aynı çevrede faaliyet yürüten işverenler ve çalıştırdıkları kişiler yöntemince saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, işyerinin yer aldığı sokaktaki apartmanların sakinleri belirlenerek ifadeleri alınmalı, belirdiği takdirde tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeli, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalılar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.