Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/357 K.2014/3775

2-TPAO Genel Müdürlüğü adına Av. E.. Ö..

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı vekili, dava dilekçesinde, 15.12.1999 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle, 31.12.2000 tarihine kadar raporlu olduğunu belirterek 15.12.1999 – 31.12.2000 tarihleri arasındaki yatak istirahatli dönem yönünden, davalı işveren nezdinde geçen hizmet tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacının, istirahatli kaldığı dönemde geçici iş göremezlik ödenği aldığı, geçici iş göremezlik ödeneğinin TİS 39. md ve 506 sayılı Yasanın 77. maddesinde belirtilen ücret kapsamında kalmadığından ve istirahatli kalınan deverenin fiili hizmetten sayılmasının mümkün olmadığından bahisle, davanın reddine karar verilmiş ise de; davacı vekilinin, 12.04.2010 tarihli ıslah dilekçesindeki istemini, davalı işveren nezdindeki 01.01.1982 – 14.04.2006 tarihleri arasındaki kesintisiz çalışmalarında eksik bildirilen günlerin tespiti yönünde ıslah ettiği değerlendirilmeden, dava dilekçesindeki istem dikkate alınarak hüküm kurulmuştur.

Dava; 5510 sayılı Kanun’un geçici 7/1’inci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan, mülga 506 sayılı Kanun’un 79/10 hükmü uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği, göz önünde bulundurulmalıdır.

Hizmet tespiti davalarında gerekli araştırmaların, mahkemece re'sen yapılması ilkesi ışığında; mahkemece, davacının ıslah ettiği istemi dikkate alınarak, isteme konu dönemde Kurumdan celbedilen eksik gün bildirim formları ile davacının, çalışmaların geçtiği işyerine ilişkin dosya içerisine alınan ücret bordroları, puantaj kayıtları gibi, varsa, tüm işyeri kayıtları da gözetilmeli, isteme konu dönemde davacının çalışmalarına ilişkin eksik kalan işyeri kayıtları da davalı işverenden celbedilmeli; işyeri dosyasında bulunan puantaj kayıtları ve ücret tediye belgelerindeki imzaları hakkında, davacının beyanı alınmalı;

davacının çalışmalarının bulunduğu davalı işverenin işyerlerinden davalı Kuruma verilmiş dönem bordrolarından kayden çalışması görünen bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; varsa, işçilik hakları dava dosyası getirtilmeli, o davada dinlenilen tanıkların anlatımları ile işbu davada bilgi ve görgülerine başvurulan tanıkların beyanları arasında, varsa, çelişkiler giderilmeli; sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da, bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı;

çalışmanın varlığı ve kesintili olup olmadığı yöntemince araştırılmalı, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, yazılı şekilde eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli hüküm bozulmalıdır.