Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/4328 K.2013/23636

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi ile 5510 sayılı Kanununun 86. maddesi olup, bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Davacı adına 18100 sicil numaralı iş yerinden davalı Kuruma 02.03.2007 ve 09.05.2008 tarihli işe giriş bildirgelerinin verildiği, Mahkeme dosyasında ve ekinde yer alan sicil dosyasında davacıya ait hizmet cetvelinin bulunmadığı, SGK Başkanlığı portalından yapılan sorgulamada Kuruma bildirilen hizmet süresinin bulunmadığı tespit edilmiş olup, ayrıca davacının şahsi sicil dosyasında, Kurum varideleri bulunan 1990/2., 1990/3.,

1993/2. ve 1993/3. dönemlerine ait SSK dört aylık sigorta primleri bordrolarının bulunduğu ve bu dönem bordrolarında davacının adının bulunduğu ancak 1990/2. ve 1990/3. dönem bordrolarında sigorta sicil numarasının bulunmadığı, 1993/2. ve 1993/3 dönem bordrolarında ise sicil numarasının 20721348 olarak belirtildiği (Sigorta sicil numarası dosyada bir örneği bulunan Gülden Gül'e ait hizmet cetvelinde 1993/3.) görülmüştür.

Somut olayda; davacı, 1990 yılından itibaren 6 yıl boyunca her yıl 6 ay çalıştığının tespitini istemiştir.

Mahkemece, davacı tanık beyanları esas alınarak davanın kısmen kabulü ile davacının 1991, 1992, 1994, 1995 ve 1996 yıllarında her yılın 01 Ağustos-30 Kasım tarihleri arasında davalılara ait adi ortaklık iş yerinde SSK'lı sayılacak şekilde çalıştığının, fazlaya ilişkin hizmet süresi tespiti taleplerinin ve 1990 ve 1993 yıllarına ilişkin çalışmalar Kuruma bildirildiğinden bu döneme ilişkin talebin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma hüküm kurmaya elverişli ve yeterli değildir.

Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda işyerinin dosya içinde bulunan bordrolarında uyuşmazlığa konu dönemin tamamını kapsar şekilde çalışması bulunan bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı; talep edilen döneme ilişkin bordro tanıklarına ulaşılamadığı takdirde, sigortalı ile birlikte çalışan kişiler ile,

aynı çevrede işyeri olan işveren ya da bu işverenlerin çalıştırdığı kişiler re’sen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, dosyada bilgi ve görgüsüne başvurulan tanık anlatımları karşılaştırılmalı, varsa, çelişki giderilmeli, sigortalının kayıtlarda görünmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği, ya da, bildirim dışı kaldığı hususu yeterince araştırılmalı; işyerinde, Kurum tarafından yapılmış tespit ve müfettiş raporu bulunup bulunmadığı araştırılmalı, çalışmanın tam zamanlı olup olmadığı,

işin ve işyerinin kapsamı gözetilerek belirlenmeli, toplanan tüm kanıtlar birlikte değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, taraf avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.