Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/4552 K.2013/23220

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmün, davalılardan ... Depolama Hiz. Ltd. Şti. avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dava. 25.02.2000 tarihinde, .... Depolama Hiz. Ltd. Şti.’ne ait dolum tesislerinde dolum yapmak üzere Dinar’dan Antalya’ya gelen, ... Petrol Akaryakıt Ürünlare San. Tic. Ltd.

Şti.’ne ait tanker şoförünün dolum tesislerinde, tanker üzerinde ölçüm yapılması sırasında meydana gelen parlama ve patlama sonucu ölmesi ile hak sahiplerine bağlanan gelirlerin rücuan tahsili istemine ilişkin olup, 5510 sayılı Yasanın 21. maddesiyle yeniden getirilen “sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı” tazmin hükmünün, 5510 sayılı Yasanın yürürlüğü öncesinde gerçekleşen iş kazalarından kaynaklanan rücuan tazminat davalarında uygulanmasına olanak veren bir düzenleme bulunmadığı ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi kuralı karşısında davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 26. maddesidir.

Anılan maddenin ikinci fıkrası, üçüncü kişinin sorumluluğunu düzenlemekte olup; buna göre, iş kazası, veya meslek hastalığı, üçüncü bir kişinin kasıt veya kusuru nedeniyle meydana gelmişse, Kurumca bütün sigorta yardımları yapılacak ve zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara Borçlar Kanunun hükümlerine göre rücû edilebilecektir.

Borçlar Kanununun 332/1. maddesinde belirtilen işçi-işveren arasındaki akde aykırılık eylemleri ve bu çevrede maddenin 2. fıkrası gereğince işverenin akde aykırı davranışları (işçi sağlığı ve iş güvenliğinin gerektirdiği önlemlerin alınmaması vs.) sonucu, 26/1. maddeyle vaki ilişkilendirme, bir bakıma akde aykırı hareketten doğan tazminat davaları hakkındaki hükümlere tabii olmakla; zamanaşımının, işverenler açısından Borçlar Kanununun 125. maddesine göre belirlenmesi gerektiği gözetildiğinde on yıldır.

Zararlandırıcı sigorta olayına neden olan 3. şahıslar yönünden; üçüncü kişi ile sigortalı arasında akdi bir ilişki söz konusu olmayıp 506 sayılı Kanununu 26/2 maddesi ile Borçlar Kanununa yollamada bulunulduğundan, Borçlar Kanunun 60. maddesinde öngörülen bir ve on yıllık haksız fiil zamanaşımı süresinin uygulaması gerekir.

Kurum, ceza davasına müdahil olarak katılamadığından rücu davalarında, Borçlar Kanununun 60. maddesindeki ceza zamanaşımı ise uygulanmamaktadır.

Zamanaşımının başlangıcı konusuna gelince; 506 sayılı Kanunda zamanaşımının (özel olarak) düzenlenmediği düşünüldüğünde; genel hükümler çerçevesinde çözüm arama gereği vardır. Gerçekten de Borçlar Kanunun 128 maddesinde: “Zaman aşımı, alacağın muaccel olduğu zamanda başlar” denilmektedir. Kurum açısından alacak hakkı, bağladığı gelirin yetkili organ tarafından onaylandığı tarihte ödenebilir hale geleceğinden, muacceliyetin onay tarihi olacağı açıktır. O halde, masraflar için sarf ve ödeme, gelirler için ilk peşin sermaye değerinin başlangıçtaki gelir bağlama onay tarihinde zararın öğrenmiş olacağının ve zamanaşımının bu tarihte başlayacağının kabulü gerekir.

Borçlar Kanununun 131/2. maddesi gereğince alacaklının dava açması ile zamanaşımı kesilir. Anacak zamanaşımının kesilmesi sadece dava konusu edilen alacak için söz konusudur. Kısmi dava açılması halinde alacağın yalnız o kısmı için zamanaşımı kesilir, dava dışı kalan bölüm hakkında zamanaşımı işlemeye devam eder (HGK 22.12.2010 gün, 2010/17-664 E., 2010/689 K. Sayılı kararları).

Dava konusu somut olayda; hak sahiplerine bağlanan gelirler ve sigortalıya yapılan masrafların tahsili için açılan ilk rücu davasının kesinleştiği, kusur farkından kaynaklanan alacağın tahsili için üçüncü kişi olduğu anlaşılan davalı ... Hiz. Ltd. Şti. aleyhine 12.03.2012 tarihinde açılan iş bu ek rücu davasında, 12.03.2003 gelir onay tarihi, 28.08.2000-02.10.2001 tarihleri arasında geçici iş göremezlik ödeme tarihleri, 24.04.2001-07.04.2003 tarihleri arasında tedavi masrafları sarf tarihlerine göre, 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçmiş olduğu gözetilmeksizin, yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde, davalı ... Hiz. Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.