Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/4596 K.2013/14802

.... Davacı, ...... sicil numarasındaki çalışmaların kendisine ait olduğunun tespiti ile 22.12.2010 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı tahsisine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir Hükmün, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Kurum kayıtlarına göre 2166 gün 506 sayılı Yasaya, 250 gün 1479 sayılı Yasaya tabi sigortalılığı bulunan ve 600 gün askerlik borçlanması ile birlikte toplam ihtilafsız 3016 gün sigortalılığı bulunan davacının, 22.12.2010 tarihli tahsis talebinin 3600 gün primi örenmiş sigortalılık şartı bulunmadığı için ret edildiği,

davacının......sicil numarasındaki Kuruma bildirilen 547 günlük çalışmanın kendisine ait olduğu iddiası ile eldeki davayı açtığı, mahkemece, aidiyeti istenen çalışmalar haricinde, ....... sicil nolu işyerinden verilme 1973/1. dönem bordrosunda 108 gün, ..... sicil nolu işyerinden verilme 1998/2 ve 3. dönem bordrolarında 158 günlük çalışmalarında davacıya ait olduğunun kabulü ile sonuca gidildiği,

her ne kadar dava dilekçesinde açıkça 264 günlük Kurumca aidiyeti kabul edilmeyen çalışmalar yönünden talep bulunmasa da, yaşlılık aylığı tahsis talebinin bu çalışmaların aidiyetini de içerdiği anlaşılmakla, eldeki davada öncelikle çözülmesi gereken sorun, ihtilaf konusu primi ödenmiş sigortalılık sürelerinin davacıya aidiyeti hususudur.

01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesinin “Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı, 2/9/1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17/10/1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17/10/1983 tarihli ve 2926 sayılı, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre ./...

-2-

değerlendirilirler” hükmü ve genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı karşısında, davanın yasal dayanağı 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ve aidiyete ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki dava dosyasına konu olayda, mahkemece, yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Mahkemece, öncelikle, Kurumdan ...... sicil nolu dosyada bildirilen çalışmalara ait dönem bordroları celp edilerek; dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı, süresi ve kime ait olduğu yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, çekişme konusu hizmetlerin, gerçekte kime ait olduğu,

böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilmeli, .... sicil nolu işyerinden verilme 1973/1. dönem bordrosunda 108 gün, ...... nolu işyerinden verilme 1998/2 ve 3. dönem bordrolarında 158 günlük çalışmalar yönünden de, anılan çalışmaların davacıya mal edilmemesinin sebepleri Kurumdan sorularak,

bu çalışmalara dair verilen işe giriş bildirgelerinin asılları getirtilmeli, Nüfus Müdürlüğünden işe giriş bildirgesinde ismi geçen kişilerin varlığı araştırılmalı, davalı Kurumdan, anılan kimlik bilgilerinde sigortalılık kaydının bulunup bulunmadığı belirlenmeli, mevcudiyeti halinde, yargılama sonunda verilecek kararın, bu kişinin hukuki menfaatlerini etkilemesi ihtimaline binaen, yöntemince davada davalı sıfatıyla taraf olması sağlanmalı, taraf teşkili sağlandıktan sonra,

işe giriş bildirgesinde ismi geçen kişi, ya da, kişilere ait hizmet dökümünü içeren şahsi sicil dosyaları celp edilmeli, davalı işveren yanındaki Kurum kayıtlarına geçen çalışma süreleri belirlenmeli, ihtilaf konusu çalışmaların geçtiği işyerinden imza ve fotoğraflarını içeren dilekçeler ve ücret tediye bordrolarıyla sair tüm belge asılları celbedilerek, bu belgeler ile bildirgelerde ismi geçen kişi yada kişilerin mümkün oldukça niza konusu dönemlerdeki imzaları istikdaba esas alınmak üzere celbedilerek, davacıya ait olduğu sabit olan imza ve fotoğraflarda getirtilmek suretiyle, ......marifetiyle imza ve fotoğraf incelemesi yaptırılmalı;

ayrıca dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenin bordrolarında kayıtlı kişiler ile aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak, çalışmaların varlığı, süresi ve kime ait olduğu yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, çekişme konusu hizmetlerin, gerçekte kime ait olduğu, böylece bu konuda gerekli tüm

./...

-3-

soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuca göre 506 sayılı Yasaya 4447 sayılı yasa ile eklenen Geçici 81. maddesinin (A) bendinin “Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce yürürlükte bulunan hükümlere göre yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olanlar ile sigortalılık süresi 18 yıl ve daha fazla olan kadınlar ve sigortalılık süresi 23 yıl ve daha fazla olan erkekler hakkında,

bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan hükümler uygulanır” hükmü yollaması ile 4447 sayılı Yasanın yürürlük tarihinden önce yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasanın mülga 60. maddesi çerçevesinde yaşlılık aylığı tahsisi şartları irdelenerek, varılacak sonuca göre bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu, yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.