Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/4736 K.2013/23653

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilâmında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulune karar verilmiştir.

Hükmün, davacı vekili ile davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin, sair temyiz itirazlarının reddine,

2- Davanın yasal dayanağı, 506 sayılı Yasanın 79/10. maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde, re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Somut olayda. Davacı, 08.08.1994-07.08.1998 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığını, bu tarihler arasındaki sigortalı gösterilmeyen günlerinin tespitini talep etmiş; mahkemece, davacının, 01.08.1996-15.11.1996 ve 16.06.1997-07.08.1998 tarihleri arasında sigortalı olduğu süreler dışlanmak suretiyle, dahili davalı ...’a ait işyerinde asgari ücretle, sürekli çalıştığının tespitine karar verilmiştir. Davacının, davalı Asilsan İn.

Malz.Tic.San.AŞ. aleyhine açmış olduğu işçilik alacakları davasında, mahkemece 16.11.1998 tarihli İş Müfettişinin raporunda belirtilen 01.08.1996-15.11.1996 ve 16.06.1997-07.08.1998 tarihleri arasındaki süreler esas alınarak, işçilik alacaklarına hükmedilmiş ve bu hüküm temyiz edilmeden kesinleşmiştir. İş bu dava dosyasında; mahkemece, davacının, aynı sürelerde çalıştığının kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki, mahkemece, kabul edilmeyen 08.08.1994-01.08.1996 ve 15.11.1996-16.06.1997 tarihleri arası dönemler için eksik araştırma yapılmıştır. Zira, davacının, 08.08.1994-20.11.1995 tarihleri arasında davalı ...’a ait işyerinden eksik bildirimli çalışmasının bulunduğu anlaşılmakla; kabul edilmeyen dönemler yönünden, kanaat edinmeye yetecek kadar, kayden bordrolu tanığın, mahkemece, dinlenilmediği anlaşılmıştır.

Hizmet tespiti davalarının niteliği gereği tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gerektiği göz önünde bulundurulmalıdır. Bu tür davalarda çalışma olgusunun tanık dahil her türlü delille ispatlanabilmesi nedeniyle, delil serbestliği söz konusudur.

Açıklamalar ışığında, Mahkemece; tarafların gösterdiği tanıklarla yetinilmeyip, re’sen araştırma yapılarak, davalı ...’a ait işyerinde ihtilaflı dönem açısından kayden bordrolu tanıklar tespit edilip, kanaat edinmeye yetecek kadarının bilgi ve görgülerine başvurulmalı, tanıkların beyanlar arasında, varsa çelişkiler giderilmeli, böylece, uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O hâlde, davacı ve davalı Kurum vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.