Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/582 K.2013/16935

Davacı, 2147 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanma işleminin geçerli olduğunun, iptal edilen kısmi sözleşme aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin ve 3201 sayılı Kanuna göre borçlanma yapabileceğinin tespiti ile borçlanma bedelini ödemesi halinde kısmi aylığın tam aylığa çevrilebileceğinin tespitine karar verilmesini istemiştir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde isteğin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalı Kurum avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi Dr. ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Somut olayın incelenmesinden; davacının 1973-1976 tarihleri arasında 1230 gün Emekli Sandığına tabi hizmetinin bulunduğu, 1976-1978 tarihleri arasında 475 gün 506 sayılı Kanuna tabi zorunlu sigortalılığının bulunduğu, ...'da geçen 1978-1982 tarihleri arasında 46 aylık çalışmasını 2147 sayılı Kanuna tabi olarak borçlandığı ve bedelini ödediği, 01.03.2009 tarihinden itibaren davacıya 506 sayılı Kanuna tabi olarak kısmi sözleşme aylığı bağlandığı, bilahare davacının kısmi aylığı tam aylığa çevirmek için borçlanma talebinde bulunduğunda; fazla olan hizmetinin Emekli Sandığına tabi olduğu gerekçesiyle 506 sayılı Kanuna tabi olarak borçlanma yapamayacağı belirtilerek, borçlanmasının ve kısmi sözleşme aylığının iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davacının en son tabi olduğu ... güvenlik kuruluşunun ... olduğu, yurtdışında 1978-1982 tarihleri arasında geçen çalışmanın ...'ya borçlanılması ve ... tarafından kısmi yaşlılık aylığı bağlanmasının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Borçlanmanın iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ve sözleşme aylığının kesilme tarihinden itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespiti ile davacının kısmi aylığın tam aylığa çevrilebilebilmesi için gerekli süreyi 506 sayılı Kanuna tabi olarak borçlanabileceğinin tespitine ilişkin Mahkeme hükmü yerindeyse de; şarta bağlı olarak "borçlanma bedelinin ödenmesi halinde kısmi aylığın tam aylığa çevrilmesine" ilişkin hükmü isabetsizdir.

6100 sayılı HMK'nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında; ''hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.'' düzenlemesi yer almaktadır.

Doktrinde; “şarta bağlı hükümlerin maddi anlamda kesin hüküm gücüne sahip olmadıkları gibi şüphe ve tereddüt uyandırmaları nedeniyle cebri icra bağlamında icra edilememe riskiyle de karşı karşıya kalabilecekleri, hükmün hukuki sonuçlar doğurabilmesinin veya doğurduğu sonuçların ortadan kalkmasının, muhakemeye tümüyle yabancı olan bir olayın gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlanması muhakeme usulünün amacıyla da bağdaşmadığı” ifade edilmektedir. (TANRIVER, Süha, Şarta Bağlı Hüküm Kavramı ve Verilip Verilemeyeceği Sorunu, Makalelerim I, ... 2005, s. 83-87 )

Yukarıda belirtilen ilkelere aykırı olarak Mahkemece, şarta bağlı olarak “Kurumca tahakkuk ettirilen borcun davacı tarafından ödenmesi halinde kısmi yaşlılık aylığının tam aylığa çevrilmesi gerektiğinin belirlenmesine" hükmedilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

Ne var ki, bu yanlışlıkların giderilmesi, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.