Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/5897 K.2013/10580

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği gibi davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz isteğinin süresinde olduğu görülmüş; düzenlenen rapor ve dosya incelenmiş olup işin gereği düşünüldü, aşağıdaki karar tespit edildi:

Davalı Kurum tarafından; asıl borçlusu ... Spor Kulübü tüzel kişiliği olan prim ve gecikme zammının ödenmemesi nedeniyle, kulüp yönetim kurulu asil üyesi olan davacı aleyhine 2011/10009, 2011/1, 2005/81 sayılı takip dosyalarından 1998/8-1999/7.’inci aylar prim ve gecikme zammı. 2005/82 sayılı takip dosyasından 1998/10-1999/5.’inci aylar idari para cezası ve gecikme zammı.

2011/1, 2006/22, 2011/10009 sayılı takip dosyalarından 1999/6-11.’inci aylar prim ve gecikme zammı alacağı için ödeme emri tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından (7 günlük) hak düşürücü sürede zamanaşımı ve sorumluluk koşullarının oluşmadığı ileri sürülerek, ödeme emrinin iptali isteğiyle dava açılmıştır.

Mahkemece, ...,... isimli sigortalılarla ilgili alacakların zamanaşımına uğradığı, diğer alacakların ise zamanaşımına uğramadığı fakat davacının temsil ilzam yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

1- Davacıdan 2005/82 sayılı takip dosyasında idari para cezası ve gecikme zammı talep edilmiştir.

Cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca, davacının asıl borçluya ait idari para cezasından sorumlu olmayacağı sebebiyle; idari para cezasıyla ilgili söz konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Bu sebeple davalı Kurumun sair temyiz itirazların reddi gerekmiştir.

2- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.85 ile 2908 sayılı Dernekler Kanunu m.27 hükümleri uyarınca; derneklerin yönetim kurulları, derneğin yürütme ve temsil organlarıdır. Bu görevlerini, kanuna ve dernek tüzüğüne uygun olarak yerine getirmelidirler. Ayrıca temsil görevinin, yönetim kurulunca üyelerden birisine veya üçüncü bir kişiye devri de mümkündür.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu m.80/12 hükmünde de; “... Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar...” denilmiştir.

Belirtilen yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, dernek niteliğindeki spor kulüplerinde; prim alacağının tahakkuk ettiği ve ödenmesi gereken dönemde, işverenle birlikte müteselsil sorumluluk koşulunun oluşması için kulübün “... üst düzey yöneticisi veya yetkilisi...” durumunda olunması gereklidir.

Davacının 17.9.1998 – 2.7.1999 dönemi ile 2.7.1999 – 6.11.1999 döneminde dava dışı ...Spor Kulübü yönetim kurulu asil üyesi olduğu tartışmasızdır. Yönetim kurulu kararlarına göre birinci dönemde başkan yardımcısı olarak görevlendirilmiş ve kulüp adına işlem yapması için temsil ve ilzam yetkisi verilmiştir. İkinci dönemde de kulüp başkanı olarak görevlendirilmiş yine temsil ilzam yetkisi verilmiştir. MK m.85 ve Dernekler Kanunu m.27 gereğince, 17.9.1998 - 6.11.1999 döneminde davacının kulübün üst düzey temsilcilerinden veya yetkililerinden olduğunun kabulü gereklidir.

Davacının temsil ve ilzam yetkisinin bulunduğu 17.9.1998 - 6.11.1999 dönemleri için esasa girilip araştırma yapılması gerektiği halde, tüm dönemlerde davacının temsil ve ilzam yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesi isabetsiz görülmüştür.

3- Diğer taraftan davacının prim borcu sorumluluğunu doğuran olaylar sigortalılardan ... hakkındaki müfettiş tespit raporu ile, sigortalı ... açtıkları hizmet tespiti davalarıyla ilgilidir.

...isimli sigortalı için 17.7.2004 tarihli müfettiş raporu ile 7.11.1990–31.5.1991 ve 28.10.1998 – 31.5.1999 dönemlerindeki hizmetleri tespit edilmiştir. Alacağın tespit tarihine göre kurum alacakları 10 yıllık zamanaşımına tâbi olup bu konudaki Kurum alacakları zamanaşımına uğramamıştır (5198 sayılı Kanunla değişik 506 sayılı Kanun m.80/5). Böyle olduğu halde .... ilgili alacağın zamanaşımına uğradığı yönünde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Ayrıca ... tarafından açılan hizmet tespit davasında, ... İş Mahkemesi 15.3.2005 gün ... Esas 2005/17 Karar sayılı ilâm ile 1.8.1999 – 31.5.2001 dönemi hizmetlerinin tespitine karar verilmiştir. Bu karar Yargıtay 10. H.D 27.10.2005 gün 2005/6711-11608 esas ve karar sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir. Hizmet tespit davalarıyla belirlenen Kurum alacaklarında, zamanaşımının başlangıcı hizmet tespit kararının kesinleşmesinden başlamakta olup somut olayda 10 yıl olması nedeniyle bu alacak da zamanaşımına uğramamıştır.

... tarafından açılan hizmet tespiti davasında, ... İş Mahkemesi’nin 9.7.2008 gün 2006/139 E. 2008/114 K. sayılı ilâmıyla, 7.8.1997 – 20.5.2004 dönemlerindeki hizmetlerinin tespitine karar verilmiştir. Bu karar Yargıtay 21. HD. 9.2.2010 gün 09/2442 E. 10/1103 K. ile bu karar onanarak kesinleşmiştir. Davacının temsil ve ilzam yetkisinin bulunduğu 17.9.1998 - 6.11.1999 tarihleri itibariyle sorumluluğu bulunmaktadır.

Belirtildiği gibi davacı 17.9.1998 - 6.11.1999 döneminde temsil ve ilzam yetkisine sahiptir. Bu dönemler hakkındaki...,.... ilgili müfettiş raporuyla ve hizmet tespiti davalarıyla doğan prim ve gecikme zammı alacakları, sorumluluk dönemine girmektedir. Zira müfettiş raporuyla tespit edilen hizmetlerle ilgili zamanaşımının başlangıcı bu tespitin yapıldığı tarihten başlar ve hizmet tespiti davası sonucunda tespit edilen hizmetlerle ilgili zamanaşımı da

konudaki kararın kesinleşmesinden başlar ve somut olayda 10 yıl olduğundan, bu alacaklar zamanaşımına uğramamıştır.

Mahkemece bu konularda hatalı değerlendirme yapılarak ... hakkındaki taleplerin zamanaşımına uğradığı, ... hakkındaki taleplerden ise sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın tümüyle kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

4- Belirtilen sebeplerle Mahkemece yapılacak iş; davacının temsil ve ilzam yetkisinin bulunduğu 17.9.1998 - 6.11.1999 dönemleri nazara alınarak, ödeme emirlerinin tamamından değil yalnızca 1998/10-1999/10.’uncu aylar ile ilgili ... ilgili hizmet tespiti davasından doğan prim ve gecikme zammı alacaklarından sorumlu olduğu, diğer borçlardan ise sorumlu olmadığı düşünülerek buna göre karar verilmelidir.

O halde, davalı Kurum vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.