Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/5913 K.2013/10572

Dava, ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtildiği gibi davanın kabulüne karar verilmiştir. Hüküm, davalı SGK vekili tarafından temyiz edilmiştir. Temyiz isteğinin süresinde olduğu görülmüş; düzenlenen rapor ve dosya incelenmiş olup işin gereği düşünüldü, aşağıdaki karar tespit edildi:

Davalı SGK Başkanlığı tarafından; asıl borçlusu ...Spor Kulübü tüzel kişiliği olan prim ve gecikme zammının ödenmemesi nedeniyle, kulüp yönetim kurulu asil üyesi olan davacı aleyhine 2011/10009 sayılı dosyalarda 1997/11-1998/5.’inci aylar prim ve gecikme zammı. 2011/1, 2006/22, 2011/10009 sayılı dosyalarda 1999/6-11.’inci aylar prim ve gecikme zammı. 2004/10847, 2011/10009, 2004/84 sayılı dosyalarda 2001/11-2002/6.’ıncı aylar prim ve gecikme zammı.

2004/85, 2011/10010 sayılı dosyalarda 2001/11-2002/6.’ıncı aylar işsizlik primi ve gecikme zammı. 2004/86 sayılı dosyada 2001/11-2002/5.’inci aylar idari para cezası ve gecikme zammı. 2006/11305, 2006/12290, 2007/10201, 2007/11140, 2007/12274, 2011/10007 sayılı dosyalarda 2006/5-2007/5.’inci aylar prim ve gecikme zammı. 2006/11306, 2006/12291, 2007/10202, 2007/11141, 2007/12275, 2011/10008 sayılı dosyalarda 2006/5-2007/5.’inci aylar işsizlik primi ve gecikme zammı.

2006/11307, 2006/12292, 2007/10203, 2007/11142, 2007/12277, 2011/11336 sayılı dosyalarda 2006/5-2001/11.’inci aylar damga vergisi ve gecikme zammı. 2007/12276 sayılı dosyada 2007/3. ay idari para cezası ve gecikme zammı; alacakları için ödeme emri tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından (7 günlük) hak düşürücü sürede zamanaşımı ve sorumluluk koşullarının oluşmadığı ileri sürülerek, ödeme emrinin iptali isteğiyle dava açılmıştır.

Mahkemece sigortalı ... ile ilgili alacakların zamanaşımına uğradığı, davacının idari para cezasından sorumlu tutulamayacağı, diğer alacakların zamanaşımına uğramadığı ancak davacının sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davanın kabulü ile ödeme emirlerinin iptaline karar verilmiştir.

1- Davacıdan 2004/86 ve 2007/12276 sayılı takip dosyalarında idari para cezası ve gecikme zammı talep edilmiştir.

./....

-2-

Cezaların şahsiliği ilkesi uyarınca, davacının asıl borçluya ait idari para cezasından sorumlu olmayacağı sebebiyle; idari para cezasıyla ilgili söz konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Ayrıca ... isimli sigortalı için 30.9.2003 tarihli müfettiş raporuyla; bu kişinin 7.12.2000 – 31.5.2002 ve 12.8.2002 – 2.4.2003 dönemlerindeki hizmetleri tespit edilmiştir. Tespit edilen tarihlere göre kurum alacağı 5 yıllık zamanaşımına tâbi olup bu konudaki Kurum alacağı zamanaşımına uğradığından Mahkemece bu konudaki ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesinde de isabetsizlik görülmemiştir.

Belirtilen sebeplerle, davalı Kurumun sair temyiz itirazların reddi gerekmiştir.

2- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m.85 ile 2908 sayılı Dernekler Kanunu m.27 hükümleri uyarınca; derneklerin yönetim kurulları, derneğin yürütme ve temsil organlarıdır. Bu görevlerini, kanuna ve dernek tüzüğüne uygun olarak yerine getirmelidirler. Ayrıca temsil görevinin, yönetim kurulunca üyelerden birisine veya üçüncü bir kişiye devri de mümkündür.

506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu m.80/12 hükmünde de; “... Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşlarının tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludurlar...” denilmiştir.

Belirtilen yasal düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, dernek niteliğindeki spor kulüplerinde; prim alacağının tahakkuk ettiği ve ödenmesi gereken dönemde, işverenle birlikte müteselsil sorumluluk koşulunun oluşması için kulübün “... üst düzey yöneticisi veya yetkilisi...” durumunda olunması gereklidir.

Davacının 20.12.1997 – 2.5.1998 döneminde, 2.7.1999 – 6.11.1999 döneminde, 5.12.2001 – 16.6.2002 döneminde ve 10.6.2006 – 1.5.2010 döneminde dava dışı ...Spor Kulübü yönetim kurulu asil üyesi olduğu tartışmasızdır.

20.12.1997 – 2.5.1998 döneminde kulübü temsil ve ilzama yetkili kişiler yönetim kurulu kararıyla tespit edilmiş olup bunlar arasında davacının ismi bulunmadığından, bu dönemde davacının temsil ve ilzam yetkisi bulunmamaktadır.

2.7.1999 – 6.11.1999 döneminde ise kulübü temsil ve ilzama yetkili kişiler ayrıca yönetim kurulu kararıyla tespit edilmediğinden; MK m.85 ve Dernekler Kanunu m.27 gereğince, davacının bizatihi yönetim kurulu asil üyesi olması nedeniyle kulübün üst düzey temsilcilerinden veya yetkililerinden olduğunun kabulü gereklidir.

5.12.2001 – 16.6.2002 döneminde de kulübü temsil ve ilzama yetkili kişiler yönetim kurulu kararıyla tespit edilmiş olup bunlar arasında davacının ismi bulunmadığından, bu dönemde de davacının temsil ve ilzam yetkisi bulunmamaktadır.

../....

-3-

10.6.2006 – 1.5.2010 döneminde de yönetim kurulu kararıyla davacıya kulüp adına işlem yapabilmesi için temsil ve ilzam yetkisi verildiği görülmektedir. Bu nedenle belirtilen dönemde de davacının kulüp üst düzey temsilcilerinden veya yetkililerinden olduğunun

ki hizmetlerinin tespitine karar verilmiştir. Bu karar Yargıtay 21. HD. 9.2.2010 gün ... E. 10/1103 K. ile bu karar onanarak kesinleşmiştir.

... tarafından açılan hizmet tespit davası; ... İş Mahkemesi 24.12.2008 gün 2006/71 E. 2008/238 K. sayılı ilâmı ile 22.11.2000 – 17.8.2004 dönemi hizmetleri tespit edildi. Yargıtay 21. H.D 9.2.2010 gün 2009/2435 E. 2010/1104 K. sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

... açtığı, hizmet tespit davasında da... İş Mahkemesi’nin 25.2.2009 gün 2008/100 E. 2009/16 K. sayılı ilâmıyla 28.8.2004 – 31.5.2007 dönemi hizmetlerinin tespitine karar verilmiştir. Bu karar da Yargıtay 21. HD. 18.3.2010 gün 09/4840 E. 10/2941 K. ile onanarak kesinleşmiştir.

... ile ilgili alacağın zamanaşımına uğradığı yukarıda belirtilmiştir. Diğer alacaklar ise hizmet tespitine yönelik kararlar sonucunda doğmuştur. Bu nedenle hizmet tespiti kararlarının kesinleşmesinden itibaren zamanaşımı süreleri başlamakta olup olayda 10 yıllık zamanaşımına tâbi olduklarından zamanaşımı süreleri geçmemiştir. Mahkemece hatalı değerlendirme ile ... ile ilgili Kurum alacaklarının zamanaşımına uğradığına karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Ayrıca yukarıda belirtilen hizmet tespiti kararlarına göre, davacı 2.7.1999 – 6.11.1999 ve 10.6.2006 - 1.5.2010 dönemleri için temsil ve ilzam yetkisine sahip olduğundan, sigortalılardan ...ile ilgili alacaklar davacının sorumluluk dönemine girmemekte ise de diğerleriyle ilgili alacaklar davacının sorumluluk dönemlerine girmektedir.

Mahkemece bu konularda hatalı değerlendirme yapılarak davanın tümüyle kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

4- Belirtilen sebeplerle Mahkemece yapılacak iş; ... ile ilgili Kurum alacağının zamanaşımına uğradığı, diğer alacakların ise zamanaşımına uğramadığı, temsil ve ilzam yetkisinin bulunduğu döneme göre ... ile ilgili alacaktan sorumlu olmadığı nazara alınarak; davacının temsil ve ilzam yetkisinin bulunduğu 2.7.1999 – 6.11.1999 ve 10.6.2006 - 1.5.2010 dönemleriyle sınırlı olmak üzere, zamanaşımına uğramayan ve sorumlu olduğu ödeme emirleri yönünden 1999/8-10.’uncu aylar ile 2006/7-2010/4.’üncü aylar prim, işsizlik primi, damga vergisi ve gecikme zamlarından davacının sorumlu olduğu, diğer borçlardan ise sorumlu olmadığı düşünülerek buna göre karar verilmelidir.

O halde, davalı SGK vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.