Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/687 K.2013/1546

Davacı, davalı apartman nezdinde 9.6.2006-1.4.2009 tarihleri arasında geçtiğini iddia ettiği çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, ilâmda belirtildiği şekilde davacının 10.6.2006-1.4.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar vermiştir. Hükmün, davalı Kurum vekili ve davalı işveren vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesidir.

Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.

Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Yukarıda belirtilen ilkeler ışığında, davacının, varlığını iddia ettiği çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla; davacının çalışmaları ile ilgili tüm belgelerin toplanmadığı, re’sen tanık dinlenmediği, hizmet akdinin taraflarının kimler olduğu hususunun netleştirilmediği görüldüğünden, öncelikle bu çalışmalara ışık tutacak olan ... 1. İş Mahkemesinin 2011/451 esas sayılı dosyası ile ...7.

Sulh Ceza Mahkemesinin 2011/856 esas sayılı dosyası celbedilmeli, bu dosyalar iddia kapsamında değerlendirilmeli, taraflarca bildirilen tanıkların beyanları ile yetinilmeyerek,davacının çalışmaları hakkında bilgi sahibi olabilecek, kuruma bildirim yapılmayan dava konusu dönemde aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak, kapıcılık sözleşmesinin davacıyla mı, yoksa eşiyle mi yapıldığı, davacının çalıştığını iddia ettiği apartmanın kapasitesi belirlenip, davacının dava edilen dönemin tamamında çalışıp çalışmadığı,

davacı tarafından çalışma kapsamında hangi hizmetlerin, ne kadar günde, haftada veya ayda ne miktar süre ile icra edildiği hususunda bu kişilerin bilgi ve görgülerine başvurulmalı, sonradan dinlenen tanık beyanları ile daha önce dinlenen tanık beyanları arasında çelişki oluşması halinde, bu çelişki giderilmeye çalışılmalı, bu şekilde davacının gerçek çalışma süresi tespit edilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak, elde edilecek sonuca göre bir karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O halde, davalı Kurum vekilinin ve davalı işveren vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.