Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/7069 K.2013/14523

.....

Dava, yurt içi sigortalılık kayıt ve tescili bulunmayan 04.05.1966 doğumlu davacının, 06.04.2011 günlü borçlanma isteminin geçerliliği ile yurt dışında Türk Vatandaşlığı döneminde geçen borçlanmaya esas süreleri 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlanabileceğinin tespiti; borçlanmanın 5510 sayılı Yasanın 4/1-a maddesi kapsamında sayılması gerektiğinin tespiti ve ...... giriş olan 15.09.1982 tarihinin, Türkiye’de sigorta başlangıcı olarak kabulü istemine ilişkindir.

Mahkeme, yurt dışında geçen çalışma sürelerini borçlanabileceğinin ve sigorta başlangıcının 15.09.1982 tarihi olduğunun tespitine; borçlanmanın 4/1-b maddesi kapsamında değerlendirileceğinden,4/1-a maddesine yönelik davacı isteminin reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı ile davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

a) Davanın, 06.04.2011 günlü borçlanma isteminin geçerliliği ile yurt dışında Türk Vatandaşlığı döneminde geçen borçlanmaya esas tüm sürelerin( çalışma,işsizlik,ev kadınlığı) 3201 sayılı Yasa uyarınca borçlanabileceğinin tespiti istemine ilişkin olduğu halde, sadece yurt dışı çalışma süreleriyle sınırlı şekilde tespit hükmü kurulması,

b) 3201 sayılı Yasa gereği, 18 yaşın ikmal edildiği 04.05.1984 tarihi ile Türk Vatandaşlığının kaybedildiği 26.02.2003 tarihleri arası dönemde yurt dışında geçen sürelerin borçlanılabileceğinin tespitine hükmedilmesi gerekirken, borçlanmaya ./... -2-

konu yapılacak süre yönünden bir sınırlama öngörülmeksizin ve infazda tereddüt uyandıracak şekilde karar tesisi hatalıdır.

c) Mahkemenin, henüz yapılmış bir borçlanma işlemi bulunmadan, sigorta başlangıcına ilişkin kabulü de eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

.... ile....arasında imzalanan ..... konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmü, bir kimsenin ... sigortasına girmeden önce,..... sigortasına girmiş bulunması halinde, rant sigortasına giriş tarihinin, Türk sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğini öngörmüştür.

Ancak, anılan sözleşme hükmünün uygulanabilmesi; davacı tarafa yöntemine uygun şekilde verilecek mehille, ..... sigortasına giriş olan 18 yaşın ikmal edildiği 04.05.1984 tarihini içerecek şekilde ve borçlanma talep tarihinde ki şartlar çerçevesinde yurt dışı borçlanması, 5510 sayılı Yasanın 4/1-b madde kapsamında öngörülen sigortalılık niteliğinde olmak üzere, usulünce sağlanmalı ve borçlanmanın varlığı halinde, sigorta başlangıcına hükmedilmelidir.

d) Öte yandan kabule göre de; davacının sigorta başlangıcı, Uluslararası sözleşme hükmüne dayalı olarak 18 yaşın ikmal tarihi öncesi olan 15.09.1982 olarak kabul edilmiş ise de;

..... arasında imzalanan ..... konuya ilişkin 29’uncu maddesinin 4’üncü bent hükmü, bir kimsenin ..... sigortasına girmeden önce, ..... rant sigortasına girmiş bulunması halinde, rant sigortasına giriş tarihinin,.....sigortasına giriş tarihi olarak kabul edileceğini öngörürken; Anayasamızın 90/son maddesi uyarınca da, yöntemince yürürlüğe konulmuş Uluslararası sözleşmeler kanun hükmünde olduğu gibi, normlar hiyerarşisi yönünden uluslararası sözleşme kurallarına uygulamada yasal güç tanınmakta ve bu kuralların uygulanma önceliği haiz bulunmaktadır.

Diğer yandan, yurt dışında bulanan ....... dışında geçirdikleri hizmet sürelerinin, sosyal güvenlikleri bakımından borçlanma suretiyle değerlendirilebilme imkanı 22.05.1985 tarihinde yürürlüğe giren 3201 sayılı Yasa ile mümkün hale gelmiştir.Anılan Yasanın amaç ve kapsamını belirleyen 1’inci madde hükmüyle, Türk Vatandaşlarının yurt dışında 18 yaşını doldurduktan sonra,Türk Vatandaşı iken geçen ve belgelendirilen sigortalılık süreleri ve bu süreler arasında veya sonunda her birinde bir yıla kadar olan işsizlik süreleri ile yurt dışında ../... -3-

ev kadını olarak geçen sürelerin.. istek halinde 3201 sayılı Yasa hükümleri uyarınca sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilebileceğini öngörmüştür.

Bahsedilen yasal düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, anılan Uluslararası sözleşme hükmünün uygulanabilmesi,..... sigortasına giriş tarihini içeren yurt dışı sürelerinin 3201 sayılı Yasa kapsamında usulünce borçlanılmasıyla mümkündür. Nitekim somut olayda da, ..... rant sigortasına 15.09.1982 tarihinde giren davacı, yurt dışı sürelerinin, sosyal güvenliği bakımından değerlendirilmesi aşamasında 3201 sayılı Yasaya göre ancak 18 yaşın ikmal tarihi olan 04.05.1984 sonrası süreyi borçlanmaya konu yapabilecektir.

Şu halde, davacının ......’deki sigortalılık başlangıç tarihi, 18 yaşın ikmal edildiği 04.05.1984 tarihi olarak alınması mümkün olup; aksini öngören mahkeme kabulü hatalıdır.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.

.......