Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/7262 K.2013/9149

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, davacı ve davalılardan Milli Eğitim Bakanlığı ile Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297’nci maddesi uyarınca taraflara yükletilen borç ve tanınan hakların birer birer, şüphe ve tereddüde mahal bırakmayacak şekilde hüküm fıkrasında gösterilmesi zorunludur.

Öte yandan; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 28.05.2008 gün ve 10-370/410 sayılı kararında da belirtildiği üzere, Hukuk Muhakemeleri Kanununun 326’ncı maddesi uyarınca vekâlet ücreti de dâhil yargılama giderleri davada haksız çıkan, yani aleyhe hüküm verilen tarafa yükletilir. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 312 ve 327’nci maddeleri uyarınca da özel bir sebep bulunmayan hallerde, yargılama giderleri tarafların kısmen haklı çıkmaları durumunda haklı çıktıkları oranda paylaştırılır.

Mahkemece, davacının yalnızca 01.04.1994 – 31.05.1994 ve 01.10.1994 – 14.05.1995 tarihleri arasında toplam 91 gün çalıştığının ve bu süreninden davalılardan Kuruma bildirildiği ve sair dönemler yönünden ise hak düşürücü sürenin geçtiği ve buna göre davacının tespit edilebilecek çalışması bulunmadığı kabul edildiği halde, bu husus hüküm fıkrasında tekrar edilerek, davalıların kısmen haksız çıktığı gerekçesiyle aleyhlerine vekâlet ücreti ile yargılama giderine hükmedilmesi isabetsizdir.

3- Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun’un geçici 7’nci maddesi uyarınca uygulama alanı bulan 506 sayılı Kanun’un 79’uncu maddesidir. Anılan Kanun’un 4’üncü maddesi ile “işveren; ...sigortalıları çalıştıran... kişiler...” olarak tanımlanmış olup, hizmet tespitine yönelik davalarda, çalışma ilişkisinin nitelik ve süresinin belirlenmesinde, bu yöndeki işyeri bilgi ve belgelerine ulaşılmasında, bir başka deyişle, davanın sübutu, kanıtlama yükümlülüğü ve verilen kararın infazı açısından, işverene husumet yöneltilmesi zorunludur.

Öte yandan; taraf ehliyeti, davada taraf olabilme yeteneği olup, medeni hukuktaki medeni haklardan yararlanma (hak) ehliyetinin medeni usûl hukukunda büründüğü şekildir. 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 38 (6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri

Kanunu’nun 50 ve 51) maddesinde davaya ehliyetin Medeni Kanun ile belirlendiği belirtilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 48’inci maddesi hükmüne göre tüzel kişiler hak ehliyetine sahiptirler ve dolayısıyla davada taraf olabilme ehliyeti de ancak, tüzel kişiliği bulunan yapılanmalar için geçerlidir.

Davaya konu somut olayda; tespiti istenen çalışmanın geçtiği işyerleri ... ve ... olup, okulların tüzel kişiliklerinin bulunmadığı açıktır. Ancak anılan işyerleri esas itibariyle Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı ve halen anılan Bakanlık bünyesinde faaldirler. Davada Milli Eğitim Bakanlığı’nın vekille temsil edildiği, hükmün tebliğinin söz konusu Bakanlığa yapıldığı ve davayı da temyiz ettiği, bu durumda temsilcide yanılma ile ... ve ...’ne husumet yöneltildiği anlaşıldığı halde; karar başlığında söz konusu okulların davalı olarak gösterilmeleri, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu hususların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 6217 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na eklenen geçici 3’üncü madde atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 438’inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.