Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/7604 K.2013/22518

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davalı işverenler ... ve ... adlarına tescilli 57401 sicil numaralı işyerinden 01.07.1995 – 30.04.1996, 01.09.1996 – 30.04.1997 tarihleri arasında tam gün üzerinden eksiksiz, 01.05.1997 – 30.09.1997 döneminde kısmi, anılan kişilerin ortaklığında kurulan davalı işveren ... Endüstri ve Tic. Ltd.

Şti.’ne ait 13 sicil sayılı işyerinden 01.11.1997 – 31.08.1999 tarihleri arasında kısmi, 01.09.1999 – 31.12.2001, 01.05.2002 – 31.12.2002, 01.05.2003 – 31.12.2003, 03.05.2004 – 31.12.2004, 02.05.2005 – 31.12.2005, 09.02.2006 – 19.02.2006, 01.05.2006 – 31.12.2006, 02.05.2007 – 05.01.2008, 08.05.2008 – 31.12.2008, 02.06.2009 – 30.11.2009 dönemlerinde tam gün üzerinden eksiksiz davalı Kuruma bildirimleri gerçekleştirilen, hakkında imzalı işe giriş ve işten ayrılma bildirgeleri düzenlenen davacının istemi,

01.07.1995 – 30.11.2009 tarihleri arasında hizmet akdiyle büroda temizlik elemanı olarak kesintisiz gerçekleşen ve bildirimi yapılmayan çalışma sürelerinin tespitine ilişkin olup mahkemece yapılan yargılamada kanıtlanamadığı gerekçesiyle talep reddedilmiştir.

Davanın yasal dayanakları 506 sayılı Kanunun 79/10. ve 5510 sayılı Kanunun 86/9. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği

kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. Diğer taraftan, kural olarak işe giriş bildirgeleri ve ücret ödeme bordroları sigortalının imzasını içermelidir. Anılan belgelerde yer alan imzaların sigortalıya aidiyeti belirlenmiş ve hata, hile veya ikrah sonucu imzalandığı kanıtlanmamış ise birden fazla işe giriş bildirgesinin varlığı ve işyerinden yapılan kısmi bildirimler, sigortalının o işyerinde kesintili çalıştığına karine oluşturmaktadır ve bunun aksi, eş değer delillerle kanıtlanmalı, bu kapsamda tanık anlatımlarına değer verilmemelidir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Kuruma bildirim yapılan sürelerin dava dışı bulunduğu uyuşmazlık değerlendirildiğinde, üzerindeki imzaların davacının eli ürünü olduğu belirlenen bildirgelerde yazılı bilgiler karşısında 01.05.1996 – 31.08.1996, 01.05.1997 – 30.09.1997, 01.11.1997 – 31.08.1999 dönemleri dışında kalan sürelere yönelik olarak istemin reddi yerindedir.

Anılan dönemler bakımından ise, varsa ücret bordroları getirtilmeli, imzaların kendisine aidiyeti davacı tarafından kabul edilmediği takdirde yöntemince uzman bilirkişi incelemesi yaptırılmalı, imzaların davacının eli ürünü olduğu saptandığında ve bu konuda hata, hile, ikrah durumu da iddia ve ispat edilemediğinde çalışma iddiasıyla ilgili olarak, bu yazılı belgelerin aksini eş değer kanıtla ispatlaması için davacıya kabul edilebilir süre tanınarak sunacağı delilleri toplanmalı, imzaların davacıya ait olmadığı belirlendiğinde veya hata, hile,

ikrah durumunun varlığında ya da imzasız bordroların ait olduğu dönemde ise iddiayı doğrulayan tanıkların anlatımları dikkate alınarak elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın tümüyle reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.