Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2013/8460 K.2013/10013

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

Mahkeme, hizmet tespiti isteğinin kabulüne karar vermiştir.

Hükmün, davalıların avukatları tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Yargılamanın iadesi olağanüstü bir kanun yoludur ve sebepleri (HMK. nın geçici 3. maddesi delaletiyle) HUMK. nun 445. maddesinde sınırlı (tahdidi) olarak sayılmıştır. Bu sayılanlar dışındaki bir nedenle yargılamanın iadesi talep edilemez. (YHGK.17.04.1996 gün ve 1996/10-112-282 sayılı ilamı). Davacı da HUMK.nun 445. maddesinde sayılan sebeplerden 1 nolu bende dayanmıştır.

Yargılamanın iadesi, bazı ağır yargılama hatalarından ve eksikliklerinden dolayı, maddi anlamda kesin hükmün ortadan kaldırılmasını ve daha önce kesin hükme bağlanmış olan bir dava hakkında yeniden yargılama ve inceleme yapılmasını sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur. Dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi yoluna başvurabilmesi için öncelikle hükmün kesinleşmiş olması şarttır.

Yargılamanın yenilenmesi nedenleri şunlardır;

1-Yeni bir senet veya belgenin ele geçirilmiş olması (HUMK.nun 445/1).

Davacı bu bende dayandığından, bu bendi daha yakından incelemekte yarar bulunmaktadır. Yeni bir senet yada belgenin ele geçirilmiş olmasının yargılamanın yenilenmesi nedeni olabilmesi için, aşağıdaki koşulların tümünün birlikte gerçekleşmesi gerekir. Buna göre;

a)Bu senet yada belgenin davaya bakıldığı sırada mevcut olması,

b)Yeni ele geçirilmiş olan senet veya belgenin, hükmü etkileyecek nitelikte olması,

c)Bu senet veya belgenin hükmün verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması,

d)Bu yeni senet veya belgenin yargılama sırasında bir zorlayıcı nedenden (mücbir sebep) veya lehine hüküm verilen tarafın eyleminden dolayı elde edilememiş olması,

e)Yargılamanın yenilenmesini isteyen tarafın bu senet veya belgeyi yargılama sırasında elde edememesinde kusurlu olmaması gereklidir.

Buna göre, kendi kusuru ile bu senet veya belgeyi yargılama sırasında elde edememiş ve mahkemeye vermemiş olan taraf yargılamanın iadesi isteminde bulunamaz.

2-Hükme esas alınan senedin sahte olduğunun bir mahkeme hükmü ile saptanmış olması (HUMK.nun 445/2.)

3-Hükme esas alınan bir ilamın kesin hükümle ortadan kaldırılmış olması (HUMK.nun 445/3).

4-Tanığın yalan tanıklıktan dolayı mahkum olması (HUMK.445/4.)

5-Bilirkişinin gerçeğe aykırı rapor vermekten mahkum edilmiş olması (HUMK.m.445/5).

6-Karşı tarafın yalan yeminden dolayı mahkum edilmiş olması (HUMK.nun 445/6).

7-Karşı tarafın hükme etkili hile kullanmış olması (HUMK.m.445/7)

8-Vekil veya mümessil olmayan kişilerin huzuru ile davanın görülmüş olması (HUMK.m.445/8).

9-Davaya bakması yasak olan hakimin hüküm vermiş olması (HUMK.m.445/9).

10-Bir dava hakkında birbirine aykırı iki hüküm bulunması (HUMK.m.445/10) gerekir. (Prof.Dr.Baki Kuru Hukuk Muhakemeleri Usulü 6.Baskı Cilt 5. 2001 sayfa: 5164 vd).

HMUK.'un 447. maddesinde, yargılamanın iadesinin istenmesi 3 aylık hakdüşürücü süreye bağlanmış olup, eldeki davaya ilişkin olarak bu süre yeni belgelerin ele geçirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Bu yasal çerçevede mahkemenin öncelikle; yargılamanın iadesi nedenlerinin oluşup oluşmadığı ve yasal sürede bu talepte bulunulup bulunulmadığı incelendikten sonra, talebin yerinde olmadığı belirlenirse istemin reddine; yerinde olduğu belirlenirse, eski hükmün iptali sonrası toplanan delil durumuna göre yeni bir hüküm ihdas edilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

O halde, davalıların avukatlarının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.