Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/10221 K.2015/12704

Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı ... hakkındaki dava reddedilip diğer davalılar yönünden istem aynen hüküm altına alınmıştır.

Hükmün davacı ... avukatı, davalılar .... avukatı ve ... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ...tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

1-)Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, temyiz yoluna başvuran taraflar vekillerinin sair itirazlarının reddi gerekir.

2-)Davalı işveren ...tarafından yaptırılan inşaatta çalışmaya başlayan ve davacı Kuruma bildirimi yapılmayan sigortalıya, kalıplara beton dökmekte olan davalı .... ’ne ait beton pompasının hortumunun bağlı olduğu metal borunun inşaat alanında 16.03.2011 günü çarpmasıyla iş kazasının gerçekleştiği, yaşamını yitiren sigortalının hak sahiplerine bağlanan ölüm gelirleri nedeniyle uğranılan Kurum zararının davalılardan teselsül hükümlerine göre rücuan alınması için işbu davanın açıldığı anlaşılmakta olup mahkemece yapılan yargılamada, kazanın oluşumunda sigortalının %25, davalılar ....’nin %25,....’nin %15, ...’un %20, ...’ın %15 oranında kusurlu, davalı ...’nun kusursuz olduğu yönünde düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanaklarından olan 5510 sayılı Kanunun 21. maddesinin ilk fıkrasında, iş kazası ve meslek hastalığının, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir davranışı sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya

./...

ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamının, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere Kurumca işverene ödettirileceği, 4. fıkrasında, iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısının, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücû edileceği belirtilerek bu tür davalar bakımından kusura dayalı olmak kaydıyla ilk fıkrada işverenlerin, 4. fıkrada üçüncü kişilerin sorumlulukları düzenlenmiştir.

Bununla birlikte Kanunun 8/1. maddesinde, işverenlerin, 4/1(a) maddesi kapsamında sigortalı sayılan kişileri, 7/1(a) maddesinde belirtilen sigortalılık başlangıç tarihinden önce, sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirmekle yükümlü oldukları, ancak işveren tarafından sigortalı işe giriş bildirgesinin, inşaat işyerlerinde işe başlatılacak sigortalılar için, en geç çalışmaya başlatıldığı gün Kuruma verilmesi durumunda, sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş sayılacağı, 23. maddesinde, sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilmemesi durumunda,

bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca belirlendiği tarihten önce meydana gelen iş kazası halleri sonucu ilgililerin gelir ve ödeneklerinin Kurumca ödeneceği, belirtilen hallerde, Kurumca yapılan ve ileride yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri tutarının, 21. maddenin 1. fıkrasında yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın işverene ayrıca ödettirileceği açıklanmış olmakla anılan 23. maddede işverenlerin kusursuz sorumluluğu hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 2. maddesinde, bu Kanunun karayollarında uygulanacağı, ancak aksine bir hüküm yoksa; karayolu dışındaki alanlardan kamuya açık olanlar ile park, bahçe, park yeri, garaj, yolcu ve eşya terminali, servis ve akaryakıt istasyonlarında karayolu taşıt trafiği için faydalanılan yerler ile erişme kontrollü karayolunda ve para ödenerek yararlanılan karayollarının kamuya açık kesimlerinde ve belirli bir karayolunun bağlantısını sağlayan deniz, göl ve akarsular üzerinde kamu hizmeti gören araçların, karayolu araçlarına ayrılan kısımlarında da Kanun hükümlerinin uygulanacağı bildirilmiş,

3. maddesinde trafik; yayaların, hayvanların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve hareketleri, karayolu; trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlar, trafik kazası da karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıştığı ölüm, yaralanma ve zararla sonuçlanmış olan olay olarak tanımlanmıştır.

Kanunun, işleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğuna ilişkin düzenleme içeren 85. maddesinin 1. fıkrasında, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları belirtildikten sonra 91/1. maddesinde, işletenlerin, bu

../...

Kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu bulunduğu, 92. maddesinde, işletenin, bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin istemlerin zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışında olduğu açıklanmıştır.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında beliren maddi ve hukuki olgular karşısında dava değerlendirildiğinde mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu;

a-)Sigortalının bildirimini Kuruma yapmayan işveren konumundaki davalı...’nin rücu alacağından 23. madde gereğince sorumlu tutulması gerektiğinin,

b-)Üçüncü kişi konumundaki kusurlu davalılar…... yönünden 21/4. madde çerçevesinde, hak sahiplerine bağlanan gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerlerinin yarısına, tüm davalıların kusurları toplamı olan %75 oranının uygulanması gereğinin,

c-)Beton pompasının bulunduğu kamyonu sigortalayarak ...Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenleyen davalı ....’nin rücu alacağından, kazanın gerçekleşme şekli ve yeri dikkate alındığında 2918 sayılı Kanunun ilgili maddeleri kapsamında sorumlu tutulamayacağının,

d-) Teselsül hükümlerine göre açılan davada davalıların kusur oranları yerine müştereken ve müteselsilen sorumluluk ilkesine göre karar verilmesi zorunluluğunun, gözetilmemesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, temyiz yoluna başvuran taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.