Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/10236 K.2015/12113

Dava, rücûan tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece, davalı ... hakkındaki dava reddedilip diğer davalılar yönünden istem kısmen hüküm altına alınmıştır. Hükmün davacı ... avukatı ile davalı ... avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, temyiz yoluna başvuran taraflar vekillerinin sair itirazlarının reddi gerekir.

2-) Davalı işveren ... adına tescilli işyerinde kavşak ve caddelere otomatik sulama tesisatı yapılması işinde çalışmaya başlayan ve davacı Kuruma bildirimi yapılmayan sigortalıya 06.07.2007 tarihinde yaya kaldırımında bulunduğu sırada davalı ...’ın kullandığı aracın çarpmasıyla trafik-iş kazasının gerçekleştiği, yaşamını yitiren sigortalının hak sahiplerine yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan Kurum zararın davalılardan teselsül hükümlerine göre rücûan alınması için 506 sayılı Kanunun 10. ve 26. maddelerine dayalı işbu davanın açıldığı anlaşılmış olup mahkemece yapılan yargılamada,

kazanın oluşumunda ...ın %100 oranında kusurlu olduğu yönünde düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak ... bakımından istem reddedilip diğer davalılar hakkında davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davanın yasal dayanaklarından olan 506 sayılı Kanunun 9. maddesinde, işverenin, çalıştıracağı kimseleri, işe başlatmadan önce işe giriş bildirgeleriyle Kuruma doğrudan bildirmekle veya bu belgeleri iadeli-taahhütlü olarak göndermekle

yükümlü olduğu, inşaat işyerlerinde işe başlatılacak kimseler için işe başlatıldığı gün Kuruma veya iadeli-taahhütlü olarak postaya verilen işe giriş bildirgeleri ile Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi verilen işyerlerinde işe alınan işçiler için en geç 1 ay içinde Kuruma verilen veya iadeli-taahhütlü olarak gönderilen işe giriş bildirgelerinin de süresi içinde verilmiş sayılacağı belirtilmiş, 10. maddesinde, sigortalı çalıştırılmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildirilmemesi durumunda bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığının Kurumca saptandığı tarihten önce gerçekleşen iş kazası, meslek hastalığı,

hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımlarının Kurumca sağlanacağı, ancak, belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü giderlerin tutarı ile gelir bağlanırsa bu gelirlerin hesap edilecek sermaye değerleri tutarının, 26. maddede yazılı sorumluluk hâlleri aranmaksızın işverene ayrıca ödettirileceği açıklanmıştır.

Bu tür rücû davalarında işverenin anılan 10. madde gereğince tazmin sorumluluğuna gidilebilmesi için sigortalının kusurunun varlığı koşul olmayıp işverenin kusursuz olduğu durumlarda, sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanan gelirlerin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerlerinin ve/veya giderlerin tümü üzerinden dava tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 43. ve 44. maddelerine (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51-52. maddeleri) göre %50'den aşağı olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapılarak saptama yapılması gerekmektedir.

Yukarıdaki yasal düzenleme ve açıklamalar ışığında ortaya çıkan maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulduğunda, sigortalının bildirimini Kuruma yapmayan davalı işveren...’ın rücû alacağından 10. madde gereğince belirlenecek oranla sınırlı olarak sorumlu tutulması gerekirken mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu hakkında 26. madde uygulanarak kusursuz olduğu gerekçesiyle istemin reddedilmesi isabetsiz olduğu gibi, diğer davalılar bakımından Kurumca %100 oranına göre talepte bulunulmasına karşın mahkemece maddi hata nedeniyle %50 oranı üzerinden karar verilmesi de usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, temyiz yoluna başvuran taraflar vekillerinin bu yönleri amaçlayan itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.