Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/11002 K.2014/25824

Dava, Kurum işleminin iptali ile davacının tutuklulukta geçen süreyi borçlanabileceğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkeme, ilâmında belirtildiği şekilde davanın reddine karar vermiştir.

Hükmün, davacı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Diyarbakır Sıkıyönetim Komutanlığı 1 nolu Askeri Mahkemesinde yargılanıp beraat eden ve 05.11.1980-04.09.1984 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalan davacı, 5510 sayılı Yasanın geçici 36. maddesi kapsamında tutuklulukta ve gözaltında geçen bu süreleri borçlanmak için Kuruma başvurduğu, ancak Kurumun 5510 sayılı Yasanın geçici 36. maddesinden faydalanmak için altı aylık süre öngörülmesi ve 5510 sayılı Yasanın 41/1-f. maddesi gereği davacının borçlanmaya esas süreler öncesi sigortalılığının olmaması nedenleri ile talebi reddettiği anlaşılmaktadır.

Davanın yasal dayanağı. 13.02.2011 tarih ve 6111 sayılı Yasanın 52. maddesi ile eklenen 5510 sayılı Yasanın geçici 36. maddesidir.

Bu maddede “13/5/1971 tarihli ve 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunu uyarınca kurulan sıkıyönetim mahkemelerinin görev alanına giren suçlar nedeniyle yakalanan veya tutuklananlardan, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yönetime el koyduğu 12 Eylül 1980 tarihinden itibaren haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilenlerin, gözaltında veya tutuklulukta geçen süreleri için kendilerinin ya da hak sahiplerinin bu durumlarını belgeleyerek, gözaltında veya tutuklulukta geçen süreleri, talep tarihinde 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının % 32'si üzerinden hesaplanacak primlerinin;

bu durumlarından dolayı dava açıp tazminat alanların borcun tebliğ tarihinden itibaren altı ay içerisinde kendilerince veya hak sahiplerince, tazminat almamış olanların ise Hazinece ödenmesi suretiyle borçlandırılır. Bu şekilde borçlanılan süreler Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında prim ödeme gün sayısı olarak değerlendirilir. Ancak, sigortalılık başlangıç tarihinden önceki borçlanılan süreler sigortalılık başlangıç tarihini geriye götürmez.”

Anayasa Mahkemesi 09.05.2014 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 29.01.2014 tarih, 2013/126 Esas, 2014/17 Karar sayılı kararında " 31.5.2006 günlü, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na, 13.2.2011 günlü, 6111 s. Kanun'un 52 nci maddesiyle eklenen geçici 36 ncı maddenin birinci fıkrasında yer alan "...bu maddenin yayımı tarihinden itibaren altı ay içerisinde talepte bulunması kaydıyla..." ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğuna ve iptaline” karar verilmiştir.

Dava konusu somut olayda; mahkemenin red gerekçesi olan altı aylık başvuru süresi Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Yine 5510 sayılı Yasanın geçici 36. Maddesinde “Ancak, sigortalılık başlangıç tarihinden önceki borçlanılan süreler sigortalılık başlangıç tarihini geriye götürmez.” düzenlemesi karşısında sigortalılık başlangıcından önce de yasanın bu maddesine göre borçlanılabileceği açıktır.

Yukarıda belirtilen, hukuki ve fiili durumlar ışığında, Mahkemece eksik inceleme sonucu hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma sebebidir.

O hâlde, davacı vekilinin bu yönlerini amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.