Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/1200 K.2014/8202

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hükmün taraflar avukatlarınca temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi. 1-) Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre, davalılar vekillerinin tüm, davacı vekilinin ise sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2-) 1999 yılında tescil edilen davalı işveren şirkete ait işyerinde 09.08.2002 günü çalışmaya başladığı yönünde hakkında imzalı işe giriş bildirgesi düzenlenen, 10.08.2002 – 04.11.2002 döneminde davalı Kuruma tam gün üzerinden eksiksiz bildirimleri gerçekleştirilen, 25.03.2003 – 17.09.2003 tarihleri arasında vergi kaydı bulunan davacının istemi, 25.02.2001 – 01.03.2006 döneminde hizmet akdine tabi olarak geçen ve bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitine ilişkin olup mahkemece yapılan yargılama sonunda 10.07.2012 günü açılan davada.

25.02.2001 – 09.08.2002 tarihleri arasındaki süreye ilişkin istem hak düşürücü süre, 25.03.2003 – 17.09.2003 dönemine yönelik talep fiili çalışmanın bulunmadığı, 17.09.2003 – 01.03.2006 tarihleri arasındaki süre bakımından ise istem, vergi kaydı nedeniyle hizmetin kesintiye uğradığından hareketle hak düşürücü süre gerekçesiyle reddedilip 09.08.2002 – 25.03.2003 dönemi hüküm altına alınmıştır.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79/10. maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında dava değerlendirildiğinde, yargılama aşamasında bilgi ve görgülerine başvurulan, dönemsel sigorta primleri bordrolarında bildirimleri gerçekleştirilen sigortalılar ile aynı çevrede faaliyet yürüten başka işveren niteliğindeki tanıkların anlatımları ve tüm dosya kapsamı karşısında; işveren limited şirketin ortağı ve yasal temsilcisi konumundaki T.Taşpınar tarafından dava dışı mermer işletmesi adi ortaklığında sahip olunan payın, yaşanılan bazı sorunlar nedeniyle davacıya hatır ve akrabalık ilişkisine dayanılarak kağıt üzerinde/göstermelik 25.03.2003 – 17.09.2003 dönemiyle sınırlı olarak devredildiği,

vergi kaydı anılan pay devrine bağlı bulunan davacının söz konusu tarihlerde kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmasının gerçekleşmediği, 09.08.2002 günü işyerinde hizmet akdine tabi olarak çalışmaya başlayan davacının vergi kaydının bulunduğu dönemde de hizmetini aralıksız sürdürdüğü ve 01.03.2006 tarihine kadar kesintisiz fiili çalışma olgusunun kanıtlandığı belirgindir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.