Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/12899 K.2014/24832

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi .. tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davacı, tavzihen 01.04.2004-30.11.2009 tarihleri arasında, davalı şirketlerde kesintisiz ve tam süreli çalıştığını ve bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini istemiş, Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Dava, 506 sayılı Kanunun 79/10 ve 5510 Sayılı Kanunun 86/9 maddeleri uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır. Bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkindir. Bu nedenle özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur.

Bu çerçevede hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyerek, gerekli araştırmaların re'sen yapılması ve kanıtların toplanması gereği gözönünde bulundurulmalıdır.

Davacı, talep edilen dönemlerde aralarında organik bağ olduğunu belirttiği davalı şirketlerde her yıl Haziran-Kasım ayları arası üzüm alımında eksper ve ürün kesim işinde çalışma, Aralık-Mayıs ayları arası ise, işletme bakımı ve idari işlerde çalıştığını belirterek tam süreli ve kesintisiz çalışmalarının tespitini istemiştir. Dosya kapsamı, tanık beyanları değerlendirilerek, davalı şirketlerden bildirilen hizmetler dışında eksik bildirimin bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine dair karar verilmiş ise de; mahkeme kararı, eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Eldeki somut olayda; talep konusu dönemde davacının, 24.06.2004 tarihinde son bulan İçel İlindeki çalışması ile 20.05.2006-02.10.2006 döneminde Riva...Ltd.Şti.ne ait bina inşaatı işyerinden, 01.08.2008-30.11.2008 ve 21.11.2009-30.11.2009 döneminde ise Global...Ltd.Şti. den tam süreli hizmetlerinin bildirildiği, bir kısım davalı tanıklarının da mevsimlik çalışmayı doğruladıkları anlaşılmakla, mahkemece re'sen araştırma ilkesi gereğince, davacının şahsi dosyası da celbedilerek, çalıştığını belirttiği işler de gözetilmek

suretiyle, işin mevsimlik olup olmadığı araştırılmalı, işyerlerinin kimlere ait olduğu, hangi işverende hangi şartlarda ve nasıl çalışıldığı hususu soruşturulmalı, talep konusu döneme ilişkin tüm davalı işyerlerinin celbedilmeyen dönem bordroları celbedilmeli, resen bordro tanıklarının beyanlarına başvurulmalı, yapılan işin niteliği de dikkate alınarak komşu işveren ve kayıtlı çalışanları kolluk marifeti ile araştırılarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, amele sayı fişlerinde adları geçen kişiler ile dayıbaşı İ.Akgedik dinlenilmeli, tanık beyanları arasında çelişki oluşursa giderilmeli,

var ise ücret ödemelerine ilişkin banka kayıtları ile sair belgeler araştırılmalı, tarafların bildirecekleri başka deliller olması halinde, dosyaya intikalleri sağlanmalı, davacının eksper olarak çalışma iddiasına yönelik dosyaya sunacağı belgeler olması halinde, ilgili yerlerden istenilmeli,plaka sayılı aracın trafik ceza tutanakları Manisa ve Alaşehir Emniyet Md.den sorulmalı, adres kayıt sisteminden davacı adresleri ve değişiklikleri araştırılmalı, talebe konu dönemde davalı Kurumun yoklama memurları veya müfettişleri tarafından yapılmış, varsa tahkikat raporları,

tespit tutanakları gibi kayıt ve belgeler celbedilerek bu şekilde fiili çalışmanın varlığı araştırılmalı, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği ile iddia olunan çalışmanın gerçek ve fiili olup olmadığı nazara alınmalı; böylece, bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip, takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.

Anılan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. O hâlde, davacı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.