Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/12992 K.2015/4042

Dava, 13.03.1995 tarihinde ölen eşinden dolayı 01.04.1995 tarihinden itibaren ölüm aylığı almakta olan davacının 02.08.1990 tarihinde ölen sigortalı babası ........’dan da ölüm aylığına hak kazandığının tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, ilamında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi...... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, 506 sayılı Yasa kapsamında yaşlılık aylığı alan davacının babası ......’ın 02.08.1990 tarihinde, eşi ......’ın 13.03.1995 tarihinde vefat ettiği, davacının ölen eşinden dolayı 01.04.1995 tarihinden itibaren ölüm aylığı aldığı, davacının Kuruma sunduğu 20.06.2012 varide tarihli dilekçesi ile ölen babasından ölüm aylığı bağlanmasını talep ettiği, Kurumun 06.07.2012 tarihli yazı ile 506 SK’na 5386 SK ile eklenen geçici 91. maddenin kendi çalışmaları sebebiyle aylıkları 06.08.2003 tarihinden önce kesilen kız çocukları ile ilgili olduğu,

davacının hem babasından ve hem de eşinden dolayı aylığa hak kazandığı ancak 506 SK’nun 68/VI bendine göre bu aylıklardan yüksek olanın ödeneceği, davacıya da yüksek olanın ödenmekte olduğu gerekçesiyle talebi reddettiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, ölen eşinden dolayı ölüm aylığı almakta olan davacının babasından da ölüm aylığına hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmaktadır.

506 sayılı Yasa'nın 65, 66 ve 68.maddelerine göre aylık bağlama koşulları bulunduğu takdirde ölen sigortalının eşine, çocuklarına, ana ve babasına ölüm sigortasından aylık bağlanır.

506 sayılı Yasa’nın 68. maddesinin 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Yasa'nın 35. maddesi ile değişik VI. bendine göre, sigortalının kız çocuklarına bağlanan aylıklar, Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi işlerde çalışmaya buralardan gelir veya aylık almaya başladıkları veya evlendikleri tarihi takip eden devre başından itibaren kesilir. Aylığın kesilmesine yol açan sebebin ortadan kalkması halinde I. bölümün (C) fıkrası hükmü saklı kalmak şartıyla, bu tarihten başlanarak yeniden aylık bağlanır. Ancak evliliğin son bulması ile kocasından da aylık almağa hak kazanan kimseye bu aylıklardan fazla olanı ödenir.

02.07.2005 tarih ve 5386 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ile 506 sayılı Yasa’ya eklenen Geçici 91. maddesinin 1. ve 2. fıkralarına göre, 06.08.2003 tarihinden önce hak sahibi kız çocuklarına bağlanan gelir ve aylıklar, bunların evlenmeleri, Sosyal Sigortaya, Emekli Sandıklarına tabi çalışmaları veya kendi çalışmalarından dolayı buralardan gelir veya aylık almaları halleri hariç olmak üzere geri alınmaz.

Bunlardan, yukarıda belirtilen haller haricindeki nedenlerle gelir veya aylıkları kesilen veya durdurulan kız çocuklarının gelir ve aylıkları, kesme veya durdurma tarihi itibariyle talep şartı aranmaksızın yeniden başlatılır. Gelir ve aylığın kesilmesi nedeniyle diğer hak sahiplerine önceki hisselerinden fazla ödenen tutarlar, gelir ve aylığı tekrar başlatılacak hak sahibine yapılacak ödemeden mahsup edilir.

Gelir veya aylığı kesilenlerden tahsil edilmiş olan tutarlar aynen iade edilir.

Somut olayda, davacı, 01.04.1995 tarihinden itibaren ölen eşinden ölüm aylığı almaktadır. Davacı, 02.08.1990 tarihinde ölen babasından dolayı ölüm aylığı talebini 20.06.2012 tarihinde dile getirmiştir. Davacının evli olması nedeniyle eşinin ölüm tarihi olan 13.03.1995 tarihinden önce ölüm aylığı talep etmesi mümkün değildir.

Ancak 02.07.2005 tarih 5386 Sayılı Yasa'nın 2. Maddesi ile 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa eklenen Geçici 91. Madde ile getirilen düzenlemeye göre 06.08.2003 tarihinden önce ölen babası nedeniyle hak sahibi olan davacı, eşinden ölüm aylığı almakta olsa dahi evliliğinin ölüm nedeniyle son bulmasından sonra babasından da ölüm aylığı talep etme hakkına sahiptir.

Nitekim Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 21.03.2012 gün, 2012/21-21 Esas 2012/223 Karar sayılı ilamı da bu yöndedir.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin davanın kabulü yerine reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır