Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/13069 K.2014/19635

Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün, tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun 79. ve 5510 sayılı Kanunun 86. maddeleri olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.

İnceleme konusu davada, davacı, davalı işverenlere ait inşaat işyerlerinde 15.10.2006-30.04.2011 tarihleri arasında gece bekçisi olarak aralıksız çalıştığını iddia ile bu tarihler arasında geçen ve davalı Kuruma bildirilmeyen çalışma sürelerinin tespitini istemiştir. Mahkeme, davacının; davalı işveren T.. A..'e ait 1086020.09 sicil nolu işyerinde 08.03.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 293 gün çalıştığının, bu çalışmalarının 128 gününün davalı Kuruma bildirilip 165 gününün bildirilmediğinin, yine davalı işveren T.. A..'e ait 1093031.09 sicil nolu işyerinde 15.01.2008-31.08.2008 tarihleri arasında 226 gün çalıştığının, bu çalışmalarının 176 gününün davalı Kuruma bildirilip 50 gününün bildirilmediğinin ve son olarak davalı işveren U.. A..'a ait 1106621.09 sicil nolu işyerinde

05.10.2010-30.04.2011 tarihleri arasında 206 gün çalıştığının, bu çalışmaların 57 gününün davalı Kuruma bildirilip, 149 gününün bildirilmediğinin tespitine karar vermiş ise de, dosyada yer alan bilgi ve belgeler karar vermeye elverişli görünmemektedir.

Bu bakımdan; davacının çalışmasının gerçekliği, işin ve işyerinin kapsam ve niteliğiyle süresinin belirlenebilmesi amacıyla, öncelikle söz konusu inşaatlara ilişkin ruhsat ve diğer belgeler ilgili belediyelerden getirtilmeli, tarafların gösterdiği tanıklarla yetinilmeyip, re'sen araştırma yapılarak uyuşmazlık konusu tarihleri içerir aylık prim ve hizmet belgelerinin tümü celbedilerek anılan belgelerde bildirimleri yapılan sigortalıların tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, toplanan tüm kanıtlar değerlendirildikten sonra elde edilecek sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O hâlde, taraf vekillerinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.