Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2014/14666 K.2015/4893

Dava, geri alım (istirdat) istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Hükmün davalı avukatı tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ...... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.

01.11.1984 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun hükümleri kapsamında malûllük aylığı almakta olan davalı sigortalının....da Ekim/1995 – 31.12.2011 döneminde ..........na bağlı olarak çalıştığı ve işsizlik yardımı aldığının 2012 yılının Ağustos ayında davacı Kurumca belirlenmesi üzerine aylığı kesilerek hakkında Ağustos/2002 – Ağustos/2012 dönemi yönünden borç tahakkuku işlemi tesis edildiği, ödeme yapılmaması üzerine de işbu davanın açıldığı belirgindir.

506 sayılı Kanunun 58. maddesinde, malûllük aylığı almakta iken sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında 63. maddenin (A) fıkrası hükümlerinin uygulanacağı, şu kadar ki, malûllük aylıkları kesilenlerden işten ayrılarak aylığın verilmesi için yazılı istekte bulunan sigortalıya aylık bağlanmasının, kontrol muayenesi sonunda malûllüğün devam ettiğinin anlaşılması koşuluna bağlı olduğu belirtilmiş, 63/A maddesinde, bu Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken, sigortalı olarak çalışmaya başlayanların aylıklarının çalışmaya başladıkları tarihte kesileceği,

aylıkları kesilenlerden yeniden çalıştıkları süre zarfında prime esas kazançları üzerinden prim alınacağı, aylıkları kesilenlerden işten ayrılarak aylığın verilmesi için yazılı talepte bulunan sigortalıya yeniden bağlanacak aylığının istem tarihini izleyen ödeme döneminden başlanarak ödeneceği açıklanmıştır.

Bununla birlikte anılan maddenin ilga edildiği 5510 sayılı Kanunun 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 27/3. maddesinde ise, malûllük aylığı almakta iken bu Kanuna göre veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlayanların aylıklarının, çalışmaya başladıkları tarihi izleyen ödeme dönemi başında kesileceği ve bu Kanuna tabi olarak çalıştıkları süre zarfında belirlenen pime esas kazançları üzerinden kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortasına ait prim alınacağı, bunlardan işten ayrılarak yeniden malûllük aylığı bağlanması için yazılı istekte bulunan ya da emekliye ayrılan veya sevk edilenlere,

kontrol muayenesine tabi tutulmak ve ilk aylığına esas malûllüğünün devam ettiği anlaşılmak kaydıyla aylığın yeniden hesaplanarak bağlanacağı öngörülmüş olup anlaşılacağı üzere 58. ve 63/A maddeleri ile 27/3. maddede yer alan düzenlemeler birbirinden farklılık arz etmektedir.

Diğer taraftan 5510 sayılı Kanunun malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortasına ilişkin bazı geçiş hükümlerinin yer aldığı geçici 1. maddesinde, 506 sayılı Kanuna göre bağlanan veya hak kazanan; aylık, gelir ve diğer ödeneklerin verilmesine devam edileceği, bu gelir ve aylıkların durum değişikliği nedeniyle artırılması, azaltılması, kesilmesi veya yeniden bağlanmasında, bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş bulunmakla şu durumda davanın temel yasal dayanağı ve taraflar arasındaki uyuşmazlıkta uygulanması gereken, 506 sayılı Kanunun 58. ve giderek 63/A maddeleri olup söz konusu maddelerde yer alan “sigortalı olarak çalışmaya başlama” ibareleri, yurt içinde gerçekleşen çalışmaları kapsamaktadır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, mahkemece eksik inceleme ve çekişmede 5510 sayılı Kanunun 27/3. maddesinin esas alınması gerektiği yönündeki yanılgılı değerlendirme sonucu davanın kabulüne karar verilmesi, usûl ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O hâlde, davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.